रक्त गट कसे ओळखावे

══════════════════════

    संकलन ):

  *श्री. गजानन गोपेवाड 

══════════════════════

               🌎 *ज्ञान-विज्ञान* 🌎

══════════════════════

🌡 *रक्तगट कशावरून ठरवतात ?* 📊

_____________________________

*🔴तुमचा रक्तगट कोणता हे अनेकदा अनेकांनी तुम्हाला विचारले असेल. रक्तगट माहीत नसण, हे सुशिक्षित लोकांना कमीपणाचे वाटू लागले आहे. ही चांगली गोष्ट आहे. या रक्तगटांविषयी थोडक्यात माहिती करून घेऊ. सगळ्यांचे रक्त लाल असते व सगळ्यांच्या रक्तात लाल, पांढऱ्या पेशी, हिमोग्लोबिन, पाणी हे घटक सारखेच असले तरी रक्तगटाच्या बाबतीत मात्र ते सारखे नसते.*

*🔴लॅण्डस्टीनर या शास्त्रज्ञाने रक्तगटाचा शोध लावला. लाल रक्तपेशींवर A, B या घटकांच्या (अॅंग्ल्युटीनोजेन) असण्या वा नसण्यावर रक्ताचे चार गट करण्यात येतात. A व B या घटकांशी क्रिया करून लाल पेशी साकळवणाऱया घटकांना अॅग्लुटीनीन असे म्हणतात.*

*🔴A रक्तगट असणाऱ्या माणसाच्या रक्तात बीटा, B गटाच्या रक्तात अल्फा, O गटाच्या रक्तात अल्फा, बीटा दोन्ही अॅग्लुटिनीन उपस्थित असतात. AB गटाच्या रक्तात हे दोन्ही नसतात. A, B, O, AB अशा वरील वर्गीकरणाखेरीच रक्ताचे RH* *+ Ve आणि Rh - Ve असे वर्ग असतात. + Ve रक्त असेल तर त्यात D-* *अॅग्लुटोनोजेन असते व - Ve असेल तर ते नसते.*

*🔴त्यामुळे वरील वर्गीकरणावरून एकूण रक्तगट असे करता येतील :  A+, A-, B+, B-, AB+, AB-, O+, O-*

***यात कुणाचे रक्त कोणाला देता येते ? यासाठी एक* *विशिष्ट प्रकारचा चार्ट असतो.*

*यातही जर कुणाचा रक्तगट - Ve असेल तर त्यास + Ve रक्तगटांचे रक्त चालणार नाही. त्यास - Ve* *रक्तगटाचेच रक्त द्यावे लागते* *परंतु + Ve ला - Ve रक्तगटाचे रक्त चालू शकते.*

*या रक्तगटांचे महत्त्व आपल्याला रक्त स्वीकारण्याची वेळ येते तेव्हा लक्षात येते. तसेच जर मातेचा रक्तगट - Ve असेल आणि तिच्या गर्भात जर + Ve रक्तगटाचे मूल असेल तर त्या रक्तांमध्ये विरोधी क्रिया होऊ शकते आणि मातेवर व गर्भावर विपरीत परिणाम होऊ शकतात.*

*🔴रक्तगटाचा आणखी एक उपयोग म्हणजे यावरून पालकत्व सिद्ध करता येऊ शकते. लँडस्टीनरच्या या शोधामुळे रक्तदानाच्या क्षेत्रात खूप मोलाचा विकास झाला आहे.*

═══════════════════════