कुतूहल गणित

══════════════════

           *🤔 【 कुतूहल 】 🤔*  

______________________________

*🖥️✒️संकलन✒️💻*

_*श्री.गजानन गोपेवाड *_

_*श्री.अण्णासाहेब पांडूरंग राठोड (बीड)_TSS*_

~==========================~

*कुतूहल : आव्हान गणित ऑलिम्पियाडचे!*

आंतरराष्ट्रीय स्तरावर गणित आणि विज्ञान विषयांत दरवर्षी घेतल्या जाणाऱ्या ऑलिम्पियाड स्पर्धा परीक्षा हे विद्यार्थ्यांसाठी मोठे बौद्धिक आव्हान समजले जाते. १९५९ मध्ये रोमानिया या पूर्व युरोपीय देशात भरलेल्या गणित ऑलिम्पियाडपासून या स्पर्धांना सुरुवात झाली. ऑलिम्पियाडपासून विद्यार्थ्यांना कारकीर्दीसाठी थेट लाभ होईलच असेल असे नाही, परंतु या आव्हानात्मक पण खेळीमेळीच्या स्पर्धांद्वारा जगातील प्रज्ञावंत विद्यार्थ्यांना एकमेकांना तसेच दिग्गज गणितींना भेटण्याची संधी मिळते; गणिताच्या प्रगत विद्याभ्यासाला वाहून घ्यावे अशी प्रेरणाही मिळते.

आरंभी मोजक्या देशांपुरत्या मर्यादित असलेल्या गणित ऑलिम्पियाडमध्ये आता शंभरहून अधिक देश भाग घेतात. प्रत्येक देशाला जास्तीत जास्त सहा स्पर्धक, एक अध्यापक नेता, एक उपनेता आणि एक किंवा अधिक निरीक्षक पाठवता येतात. या स्पर्धा परीक्षेत बारावीपर्यंतच्या अंकशास्त्र, बीजगणित आणि भूमिती यांतील खूप कठीण तसेच विद्यापीठीय गणितातही सहसा समाविष्ट नसलेल्या प्रक्षेपी व संमिश्र भूमिती, फलीय समीकरणे आणि चयनशास्त्र अशा गणिती शाखांतील समस्या समाविष्ट असतात. कलनशास्त्र (कॅल्क्युलस) मात्र नसते. यामागचे गृहीत हे की ज्या विद्यार्थ्यांची पायाभूत गणिती समज दांडगी असते त्यांना असे प्रश्न समजायला आणि सोडवायला अडचण येऊ नये. गणित ऑलिम्पियाडमध्ये स्पर्धकांना प्रत्येकी साडेचार तासांचे दोन पेपर सोडवायचे असतात. एका पेपरमध्ये तीन प्रश्न असतात. अनेक वेळा विजेते स्पर्धक सहाही प्रश्न वेळेत पूर्ण करतातच, शिवाय प्रत्येक प्रश्नात पैकीच्या पैकी गुण मिळवतात. विद्यापीठीय स्तरावर शिकवणाऱ्या एका प्राध्यापक मित्राच्या मते या प्रश्नांपैकी एकेक प्रश्न सोडवायलासुद्धा त्याला स्वत:ला एकेक दिवस पुरणार नाही. स्पर्धकांनी प्राप्त केलेल्या गुणांनुसार त्यांना सुवर्ण, रौप्य आणि कांस्य पदके मिळतात. आतापर्यंत चौदा वेळा चीनच्या विद्यार्थी चमूतील सहाच्या सहा स्पर्धकांनी सुवर्णपदके कमावली आहेत. त्यानंतर अमेरिका, दक्षिण कोरिया आणि रशिया असा क्रम लागतो. भारताचा क्रमांक बहुतेकदा २० ते ३० मध्ये असतो. गणित ऑलिम्पियाडमधील आपली कामगिरी सुधारण्याची जबाबदारी आपल्या निस्सीम गणितप्रेमी अध्यापकांनी, विद्यार्थ्यांनी उचलायला हवी.

भारतीय विद्यार्थ्यांसाठी सर्व विज्ञान आणि गणित ऑलिम्पियाड स्पर्धा परीक्षांसाठी होमी भाभा विज्ञान शिक्षण केंद्र, मुंबई हे एकमेव अधिकृत समन्वयन केंद्र असून ते पाच टप्प्यांत निवड आणि प्रशिक्षण करते. गणित ऑलिम्पियाडमध्ये यश मिळवणारे कित्येक विद्यार्थी पुढे नामांकित गणित संशोधक होतात असे आढळते. उदाहरणार्थ, ऑस्ट्रेलियाचे टेरेन्स ताओ, इराणच्या मरिअम मिर्झाखानी, व्हिएतनामचे एन्जो बाओ चाऊ, मूळचे महाराष्ट्रीय आणि अमेरिकास्थित सैद्धांतिक संगणकशास्त्रज्ञ सुभाष खोत. ऑलिम्पियाडमध्ये मुलींचा सहभाग वाढवण्यासाठी स्वतंत्र युरोपीय गल्र्स गणित ऑलिम्पियाड ही स्पर्धा सुरू झाली आहे.

–प्रा. हेमचंद्र प्रधान

मराठी विज्ञान परिषद, मुंबई.

Written By_लोकसत्ता टीम

संकेतस्थळ : www.mavipa.org      

ईमेल : office@mavipamumbai.org