*_आजची माहिती_*
*_📕पेनिसिलीनचे इंजेक्शन देताना आधी काय तपासणी करतात?📕_*
***************************************
_पेनिसिलीन हे एक प्रभावी प्रतिजैविक आहे. अनेक जिवाणूंच्या विरोधात हे औषध उपयोगी पडते. पेनिसिलीनचे अनेक प्रकार उपलब्ध आहेत. तोंडाने घ्यावयाच्या गोळ्या, स्नायूत वा शिरेद्वारे द्यायचे इंजेक्शन अशा स्वरूपात ते मिळू शकते. डॉक्टर गरजेनुसार गोळ्या वा इंजेक्शनचा वापर करतात. तुमच्यावरही कधीतरी पेनिसिलीनचे इंजेक्शन घेण्याचा प्रसंग आला असेल. पेनिसिलीनचे इंजेक्शन देताना डॉक्टर आधी हातावर, कोपखच्या थोडे खाली पेनिसिनीनचे ०.१ मिली एवढे इंजेक्शन त्वचेखाली टोचतात. टोचलेल्या भागाभोबती ते बॉलपेनने वर्तुळ काढतात. ४५ मिनिटांनी त्या भागाची तपासणी करतात. त्यानुसार पेनिसिलीनचे इंजेक्शन আायचे की नाही ते ठरवतात. पेनिसिलीनची रिऑॅक्शन येते का हे पाहण्यासाठी वरील उपाय योजतात._
_आता रिअॅक्शन म्हणजे काय ते पाहू, शरीरात प्रवेश करणाऱ्या कोणत्याही वाहेरील पदार्थाच्या/घटकाच्या विरोधात शरीरातील पांढऱ्या पेशी, IgE नावाचे प्रतिदव्य, विशिष्ट प्रतिक्रिया घडवून आणतात. सामान्यतः ही प्रतिक्रिया वा रिअॅक्शन मर्यादित स्वरूपाची असते. काही व्यक्तींच्या बाबतीत मात्र ही प्रतिक्रिया अवाजवी प्रमाणात जास्त असते. परिणामस्वरूप श्वासनलिका व श्वासमार्गातील लहान लहान नलिकांच्या स्नायुचे आकुंचन होऊन श्वास घ्यायला अडचण निर्माण होते, स्वरयंत्राला सूज येते, छातीत धडधड होते, हातापायाला कंप सुटतो, हातपाय गार पडतात, चक्कर येते. क्वचित श्वसन बंद पडून वा हृदयक्रिया बंद पडून मृत्यूही येऊ शकतो. असे होऊ नये म्हणून औषधाचा अत्यंत कमी प्रमाणात डोस देऊन रिअॅक्शन येते का ते आधी पाहतात. रिअंक्शन येणार असेल तर व्यक्तीला अर्ध्या तासात चक्कर यायला लागते, हातपाय गार पडतात. इंजेक्शन दिलेल्या जागी लालसरपणा येतो व सूज येते. असे जर घडले तर डॉक्टर पेनिसिलीनचे इंजेक्शन देत नाहीत. अशीच तपासणी शिरेवाटे द्यावयाच्या इतर औषधांसाठीही करता येते._
_पेनिसिलीन वा इतर कोणत्या औषधाची रिअॅक्शन असणाऱ्या लोकांनी डॉक्टरांकडे गेल्यावर उपचार घेण्यापूर्वीच डॉक्टरांना त्याविषयी सांगावे. त्यामुळे डॉक्टर दुसरे औषध सुचवतील व रिऑक्शनमुळे होणारा शारीरिक त्रास किंवा क्वचित होणारा मृत्यू टाळता येईल._
*~~~~~~~~~~~~~~~~~~*
*_संकलन : गजानन गोपेवाड _*
*~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~*
*_सृष्टी विज्ञानगाथा विज्ञान व दिनविशेष मधून_*
