मंगळवार, ९ नोव्हेंबर, २०२१

शिवप्रताप दिवस

 शिवप्रताप दिन...गाथा शौर्याची...

१० नोव्हेंबर...शिवप्रताप दिन..!!

संकटाच संधीत रूपांतर करून ऊत्कर्ष कसा साधायचा याचा मुलमंत्र शिवरायांनी दिला...

अशा या विश्ववंद्य छत्रपती शिवरायांना शिवप्रताप दिनी मानाचा मुजरा ...!!

अफजलखानाविरूद्धच्या प्रतापगड रणसंग्रामात तलवार गाजवणाऱ्या दहा शिवराजरक्षक योद्ध्यांचा गौरव करताना कवी परमानंद आपल्या शिवभारतपुराणात लिहीतात...

तदा संभः कावुकीयःकाट्कश्वेंगालसंभवः ।

कुंडजिच्च यशोजिच्च द्वाविमौ कंकवंशजौ ।।

गोकपाटान्वयः कृष्णः शूरजित् कांटकोपि~च ।

तथैव माहिलो जीवो विश्वजिच्च मुरूंबकः ।।

संभः करवरस्तद्वदिभरामोपि बर्बरः ।

एते दश महावीराः शिवराजाभिरक्षिण ।।

कृतश्वेडारवाः कोषनिष्कासितमहासयः ।

प्रत्यगृह्रन्त तांस्तत्न पवनानिव पर्वताः ।।

अर्थात :

संभाजी कावजी, काताजी इंगळे, कोंडाजी व येसाजी हे दोन कंक, कृष्णाजी गायकवाड, सुरजी कांटके, त्याचप्रमाणे जिवा महाला, विसाजी मुरंबक, संभाजी करवर व इभ्राहम शिद्दी(बर्बर) अशा ह्या शिवराजरक्षक दहा वीरांनी गर्जना करून, म्यानातून प्रचंड तलवार उपसून, पर्वतांनी जसे वायूस आडवावे तसा त्यांना (खानाच्या योद्ध्यांस) विरोध केला..

प्रतापगडच्या रणसंग्रामात शिवरायांचे रक्षण करणाऱ्या ह्या महान समशेरबहद्दरांना मानाचा मुजरा....

जय जिजाऊ ...जय शिवराय..!!

⛳⛳⛳⛳

――――――――――――

#शिवप्रतापदिन #_10_नोव्हेंबर

#शिवप्रतापदिन...


प्रभात दर्शन

 🌳⛳ *शुभ प्रभात🌞वन्दे मातरम्*⛳🌳

🦋🦚🌹🌻🦢🛕🦢🌻🌹🦚🦋

कार्तिक मास,शुक्ल पक्ष, *षष्ठी*,उ.षा.नक्षत्र,सूर्य दक्षिणायन,हेमन्त ऋतु,युगाब्द ५१२३,विक्रम संवत-२०७८, 

बुधवार, १० नोव्हेंबर २०२१.

🕉~~~~~~~~~~~~~~~~~~~🕉

                         *प्रभात दर्शन*

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~


        *"एक मुर्ख व्यक्ति को समझाना सरल है, एक बुद्धिमान व्यक्ति को समझाना उससे भी सरल है, लेकिन एक अधूरे ज्ञान से भरे व्यक्ति को भगवान ब्रह्मा भी नहीं समझा सकते, क्यूंकि अधूरा ज्ञान मनुष्य को घमंडी और तर्क के प्रति अँधा बना देता है।"*

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

*🚩🐅आपका दिन मंगलमय हो🐅🚩*

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~


ध्यान साधना

 *राग काटकसरीने कसा वापराल ?* 

*रागातल्या ऊर्जेचा सकारात्मक वापर कसा करावा ?*


मी चुकतोय.... हे कळणे म्हणजे आपोआपच पुढची चूक टाळणे.


*मी तर म्हणेन, दाग अच्छे है*, च्या धर्तीवर राग चांगला असतो, असे म्हणणे योग्य ठरेल.


*उदा*. आपल्याला कचर्‍याचा राग येतो, म्हणून तर आपण स्वच्छता ठेवतो, आपल्याला गरिबीचा तिटकारा असतो म्हणून आपण रोज कामावर जातो, लोकांनी केलेल्या अपमानाचा आपल्याला राग येतो म्हणून तर, इच्छा असो वा नसो, आपण आपलं काम चोखपणे पार पाडतो!


*राग ही एक उर्जा आहे, आपल्यालाही राग येतो आणि असामान्य लोकांनाही राग येतो, पण ते लोक आपल्या रागातून निर्माण झालेल्या उर्जा व्यर्थ घालवत नाहीत, तिचा सकारात्मक वापर करुन विश्व बदलून टाकतात.*


*मार्टीन ल्युथर किंगला* राग आला आणि त्याने अमेरीकाच बदलून टाकली.


*नेल्सन मंडेलाला* कृष्णवर्णीयांवर होणार्‍या अन्यायाची चीड आली आणि त्याने अफ्रिका हादरुन टाकली.


 *शिवाजी महाराजांनी* केलं, *आंबेडकरांनी* तेच केलं. त्यांनी आपला राग एकदाच व्यक्त होवून शांत होऊ दिला नाही, तो निखारा त्यांनी आपल्या हृदयात सतत पेटता ठेवला, आणि शेवटच्या श्वासापर्यंत त्यातून मिळलेलं इंधन आपल्या स्वप्नपूर्तीसाठी वापरलं!..


ते जे करु शकतात ते आपणही करु शकतो की!


*फालतू गोष्टींवर रागराग करुन आपली बहुमूल्य उर्जा वाया घालवण्यापेक्षा तिचं रुपांतर तीव्र इच्छाशक्तीमध्ये करायला शिकणं, हीच खरी आनंदाची आणि यशाची गुरुकिल्ली आहे.*


जिथं राग येतो अशा परिस्थितीला हाताळण्यासाठी काही टिप्स देत आहे.


१) *स्विकार करा.*

समजा, तुम्ही कॉम्पुटरवर खूप महत्वाचं काम करत आहात, आणि लाईटस गेले, आता तुम्ही चिडचिड करुन काही फायदा आहे का? शिव्या देऊन, डोकं खराब केल्याने फायदा काहीच होणार नाही, झालं तर नुकसानच होईल, म्हणुन ‘लाईट गेली’, याचा स्विकार करा, आणि दुसरे एखादे काम शोधा, त्यात रममाण व्हा!, त्याचा आनंद घ्या!


असचं समजा, तुम्ही ट्रॅफीक जॅममध्ये अडकला आहात, मग आता किरकिर करुन कर्कश हॉर्न वाजवुन, आजुबाजूच्यांशी भांडून काय साध्य होणारे? त्यापेक्षा कारमध्ये मस्त गाणे लावा, आणि आनंद घ्या!


२) *स्वतःला दररोज सुधारा. सिद्ध करा.*

कोणी तुमची चुक नसताना अपमान केला, फसवले किंवा भांडले तर त्यावर जास्त विचार करुन वेळ वाया घालवणं, म्हणजे मुर्खपणा आहे, नको त्या आठवणी कुरवाळत बसायचे नसते, त्या विसरायच्या असतात पण त्यातून कमवलेला अनुभव, मिळालेला धडा मात्र आयुष्यभर आपोआप लक्षात ठेवायचा.


३) *चुप्प बसा. विसरा.*

कधी कधी आपल्याला दुखावणारे आपलेच लोक असतात, अशा लोकांना जबर प्रत्युत्तर देऊन आपणच घायाळ होतो, अशा जखमा होतात, ज्या भरण्यासाठी आयुष्य जावे लागते. म्हणून अशा वेळी मौन पाळणे सोयीस्कर ठरते.


आईवडील, भाऊ बहीण, बायकोमुले, जिवलग मित्र, जवळचे नातेवाईक, कर्मचारी, सहकारी, भागीदार, ग्राहक यांच्याशी लढाई करुन आपण जिंकलो तरी त्या युद्धात आपलेचं लोक हरलेले असतात, आपल्या शब्दांनी रक्तबंबाळ झालेले असतात.


अशा विजयश्रीचा आनंद साजरा तरी कसा करावा?


म्हणून काही ठिकाणी गप्प राहणं, तिथून निघून जाणं आणि मौन पाळणं, श्रेष्ठ असतं!


४) *आभार मानून आनंदी व्हा!*

ज्या व्यक्तिचा राग येतोय, त्याच्यात काही चांगले गुणसुद्धा आहेत, त्याने कधी तुम्हाला मदत सुद्धा केलीय, ते आठवून त्याचे आभार माना. राग पळून जाईल.


५) *हसा!*

कितीही वाईट परिस्थीती असो, त्याकडे पाहून हसा, विनोद करा, खळखळून हसा, मजा घ्या, दुःखाची तिव्रता नाहिशी होईल!


*ठरवा रागाचा वापर कशासाठी करायचा.*


*आपला प्रत्येक दिवस आनंदात जावो हीच सदिच्छा*

10 नोव्हेंबर जागतिक विज्ञान दिवस

 *🔭🔬१० नोव्हेंबर 🔬🔭*

🔬⚗️🔭🔬⚗️🔭🔬⚗️🔭🔬

*जागतिक विज्ञान दिवस*

🔬⚗️🔭🔬⚗️🔭🔬⚗️🔭🔬

१० नोव्हेंबर, या दिवशी जगातील शांतता आणि विकास या विषयावर जागतिक विज्ञान दिन साजरा केला जातो.हा दिवस समाजात विज्ञानाची महत्त्वपूर्ण भूमिका आणि उदयोन्मुख वैज्ञानिक समस्यांवर सार्वजनिक चर्चा करण्याची गरज ह्यावर भर देतो.


ह्या दिवसाचा हेतू नागरिकांना विज्ञान मध्ये विकासाविषयी माहिती दिली असल्याचे सुनिश्चित करण्याचा आहे. हा दृष्टिकोन वाढवण्यासाठी वैज्ञानिक भूमिका बजावतात ती भूमिका लोकांसमोर आणायला हा दिवस साजरा केला जातो.


*शांती आणि विकासासाठी जागतिक विज्ञान दिन उद्देश*


• शांततापूर्ण आणि टिकाऊ समाजासाठी विज्ञानाच्या भूमिकेवर जन जागरूकता बळकट करणे

• देशांमधील सामायिक विज्ञानांसाठी राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय एकता वाढवणे

• समाजाच्या फायद्यासाठी विज्ञान वापरण्यासाठी राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय बांधिलकीचे नूतनीकरण करणे

• विज्ञानासमोर आलेल्या आव्हानांवर लक्ष केंद्रित करणे आणि वैज्ञानिक प्रयत्नांना आधार देणे


या दिनाची सुरुवात

१९९९ साली यूनेस्को आणि बुडापेस्टमधील आंतरराष्ट्रीय परिषदेच्या विज्ञान संघटनेच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित विज्ञान परिषदेच्या पाठोपाठ शांती व विकासासाठी जागतिक विज्ञान दिवस तयार करण्यात आला.

〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️

🙏🙏🙏शुभ प्रभात🙏🙏🙏

संकलन -)

गजानन गोपेवाड 

उमरखेड जिल्हा - यवतमाळ ४४५२०६


सोमवार, ८ नोव्हेंबर, २०२१

अध्यात्म ध्यान साधना

प्रसिद्ध खगोल, रसायनशास्त्रज्ञ कार्ल सेगन

 



*🎇🌠🎆कार्ल सेगन🎆🌠🎇*

⚗️⚗️⚗️⚗️⚗️⚗️⚗️⚗️⚗️⚗️

*प्रसिद्ध खगोलशास्त्री और खगोल रसायनशास्त्री*

🔬🔬🔬🔬🔬🔬🔬🔬🔬🔬

*जन्मदिन - ९ नवम्बर १९३४*

 🔭🔭🔭🔭🔭🔭🔭🔭🔭🔭

कार्ल सेगन -)

      *०९ नवम्बर १९३४*

        २० दिसम्बर १९९६

प्रसिद्ध खगोलशास्त्री और खगोल रसायनशास्त्री थे जिन्होंने खगोल शास्त्र, खगोल भौतिकी और खगोल रसायनशास्त्र को लोकप्रिय बनाया। इन्होंने पृथ्वी से इतर ब्रह्माण्ड में जीवन की खोज करने के लिए सेटी नामक संस्था की स्थापना भी की।

इन्होंने अनेक विज्ञान संबंधी पुस्तकें भी लिखी हैं। ये १९८० के बहुदर्शित टेलिविजन कार्यक्रम कॉसमॉस: ए पर्सनल वॉयेज (ब्रह्माण्ड: एक निजी यात्रा) के प्रस्तुतकर्ता भी थे। इन्होंने इस कार्यक्रम पर आधारित कॉसमॉस नामक पुस्तक भी लिखी। अपने जीवनकाल में सेगन ने ६०० से भी अधिक वैज्ञानिक शोधपत्र और लोकप्रिय लेख लिखे और २० से अधिक पुस्तकें लिखी। अपनी कृतियों में ये अकसर मानवता, वैज्ञानिक पद्धति और संशयी अनुसंधान पर जोर देते थे।


🙏🙏🙏शुभ प्रभात🙏🙏🙏

संकलन -)गजानन गोपेवाड 

उमरखेड जिल्हा- यवतमाळ ४४५२०६


प्रभात दर्शन

 🌳⛳ *शुभ प्रभात🌞वन्दे मातरम्*⛳🌳

🦋🦚🌹🌻🦢🛕🦢🌻🌹🦚🦋

कार्तिक मास,शुक्ल पक्ष, *पँचमी*,पू.षा. नक्षत्र,सूर्य दक्षिणायन,हेमन्त ऋतु,युगाब्द ५१२३,विक्रम संवत-२०७८, 

मंगलवार, ०९ नोव्हेंबर २०२१.

🕉~~~~~~~~~~~~~~~~~~~🕉

                        *प्रभात दर्शन*

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~


        *"हमारा सामना निरन्तर बडे-बडे अवसरों से होता रहता है, जो चालाकी पूर्वक असाध्य लगने वाली विकट समस्याओं के वेष में छिपे रहते हैं। स्मरण रहे कि संकट के समय ही नायक बनाये जाते हैं, किन्तु जो प्रमादी है, वह सुयोग गँवा देता है।*

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

*🚩🐅आपका दिन मंगलमय हो🐅🚩*

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~


https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfdrBZzyvJLva78wmk4hHZ9HOFNerBXH4Zum6x4DRwOfxzrLQ/viewform

 https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfdrBZzyvJLva78wmk4hHZ9HOFNerBXH4Zum6x4DRwOfxzrLQ/viewform

 



 

प्रश्न मंजुषा निर्मिती गजानन गोपेवाड

 https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfdrBZzyvJLva78wmk4hHZ9HOFNerBXH4Zum6x4DRwOfxzrLQ/viewform

रविवार, ७ नोव्हेंबर, २०२१

जागतिक शहरीकरण दिन

 🏘️🏘️🏘️🏘️🏘️🏘️🏘️🏘️🏘️🏘️🏘️

*🏘️🏘️🏘️🏘️८ नोव्हेंबर 🏘️🏘️🏘️🏘️*

🏘️🏘️🏘️🏘️🏘️🏘️🏘️🏘️🏘️🏘️🏘️

*🏘️🏘️जागतिक शहरीकरण दिन🏘️🏘️*

%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%

शहरीकरण


एकविसाव्या शतकात शहरीकरणाचा वेग प्रचंड वाढला आहे. पुढील काही दशकांत विकसनशील देशांमध्ये, विशेषतः आशिया, आफ्रिका खंडांत, शहरीकरणाचा वेग अभूतपूर्व असणार आहे असे भाकीत आहे. २०३० पर्यंत या दोन खंडांत जगातील एकूण शहर निवासी लोकसंख्येपैकी ७०% शहर निवासी असणार आहेत. भारतात देखील शहरीकरणाचा वेग आशियातील सर्वाधिक वाढीच्या बरोबरीचा आहे. गेल्या ५० वर्षांत भारतातील शहरी लोकसंख्या १०% नी वाढली. २०३० पर्यंत भारतातील किमान ४०% लोक शहरांत राहात असतील.याकडे लक्ष वेधण्यासाठी युनो ने हा दिवस साजरा करण्यासाठी नियोजन केले.


महाराष्ट्रातील शहरीकरण


महाराष्ट्र हे भारतातील चवथ्या क्रमांकाचे शहरीकरण झालेले राज्य आहे. १९६१ ते २००१ या कालावधीत महाराष्ट्रातील शहरी लोकसंख्या दुप्पट झाली आहे. महाराष्ट्रात १० लाख लोकसंख्येपेक्षा जास्त लोकसंख्या असलेली ७ शहरे आहेत आणि ती भारतातील इतर कुठल्याही राज्यापेक्षा सर्वाधिक आहेत.


शहरीकरणाचा वेग


२००१ ते २०११ या दशकात भारतात शहरीकरणाचा वेग लक्षणीय वाढला. या कालखंडात शहरी लोकसंख्या ९.०९९ कोटींनी वाढली, तर ग्रामीण लोकसंख्या ९.०४७ कोटींनी वाढली. म्हणजे शहरी लोकसंख्या वाढीने ग्रामीण लोकसंख्या वाढीला अंगुळभर का होईना मागे टाकले. हे प्रथमच घडले. टक्केवारीत बोलायचे तर शहरी लोकसंख्या वाढ ३१.८% झाली, तर ग्रामीण लोकसंख्या वाढ १२.१८% झाली. शहरात राहाणाऱ्या लोकांची संख्या २००१ मध्ये २७.८२% होती ती २०११ मध्ये ३१.१६% वर पोहोचली. शहरीकरणात अग्रक्रम दिल्ली राज्याचा होता जेथे ९७.५% शहर निवासी होते. त्यानंतर तामिळनाडू ४८.४५%, केरळा ४७.७२%, महाराष्ट्र ४५.२३%, गुजराथ ४२.५८% अशी क्रमवारी होती.


भारत खेड्यांचा देश


भारत स्वतंत्र झाला आणि भारताची घटना लिहिली गेली तेव्हा भारत हा खेड्यांचा देश आहे असे मानले गेले. भारतीय घटनेमध्ये ते स्पष्टपणे प्रतिबिंबित होते. भारतीय घटनेप्रमाणे स्थानिक स्वराज्य संस्था या राज्यांच्या यादीत समाविष्ट होत्या. त्यामुळे राज्य सरकारांचे त्यावर नियंत्रण होते. १९५० ते १९९२ या कालखंडात हे नियंत्रण उत्तरोत्तर वाढतच गेले. या काळात नगरपालिकांची ताकद क्षीण होत गेली. अनेकदा नगरपालिका राज्य सरकारे या ना त्या कारणाने बरखास्त करीत. नागरिकांचा स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये सहभाग मतदानापुरता सीमित झाला. निवडणुकाही अनियमितच होत.


वाढते शहरीकरण आणि घटना दुरुस्ती


१९९२ च्या ७४ व्या घटना दुरुस्ती कायद्याने हे चित्र बदलले. या कायद्याने तीन स्तरीय सरकार दिले. ज्यात नगरपालिका या शहरातील स्थानिक स्वराज्य संस्थेला अनेक अधिकार आणि कार्यकक्षा प्राप्त झाल्या.


देशातील वाढत्या शहरीकरणाला ही एकप्रकारे राजमान्यता होती आणि न्याय होता.

*🙏🙏🙏शुभ प्रभात🙏🙏🙏*

संकलन -)गजानन गोपेवाड  

उमरखेड जिल्हा- यवातमाळ ४४५२०६

क्ष -किरणांचा शोध

 *८  नोव्हेंबर  १८९५*

🎞️🎞️🎞️🎞️🎞️🎞️🎞️🎞️🎞️🎞️

*विल्यम राँटजेन यांना इलेक्ट्रिसीटीवर प्रयोग करत असताना 'क्ष-किरणाचा' (x-ray) शोध लागला*


क्ष-किरण ही एक प्रकारची विद्युतचंबकीय विकीरणे असतात. यांची तरंगलांबी ०.०१ ते १० नॅनोमीटरपर्यंत असते व वारंवारिता३० पेंटाहर्ट्‌झ ते ३० एक्झाहर्ट्‌झ इतकी असते. क्ष-किरणांची तरंगलांबी ही गॅमा किरणांपेक्षा कमी व अतिनील किरणांपेक्षा जास्त असते.


*शोध*

विल्यम राँटजेनने क्ष-किरणांचा शोध लावला असे मानले जाते, परंतु क्ष-किरणांवर संशोधन आधीपासून चालू होते. फक्त विल्यम राँटजेनने त्याची माहिती व्यवस्थितपणे प्रसारित केली. विल्यम राँटजेनच्या आधी जॉन हित्रॉफ, इव्हान Pulyui, निकोला टेस्ला, फरनँडो सॅनफोर्ड, फिलिप लेनार्ड यांनी यावर संशोधन केले होते. १८९५ मध्ये विल्यम राँटजेनयाने प्रयोगशाळेत अल्फा किरणांचा अभ्यास करताना असे आढळून आले की, काही न वापरलेल्या फोटोग्राफिक प्लेट्स काहीही न करता खराब झाल्या होत्या. त्यावेळी असे अनुमान निघाले, की काही किरणे दिसत नाहीत, परंतु असतात व ती वस्तूंच्या आरपार जातात. या किरणांना 'क्ष' किरण असे नाव ठेवले गेले.


*उपयोग*


*वैद्यकीय* व्यवसायात हाडांचे प्रतिमा (फोटो) घेण्यास याचा उपयोग होतो. आधुनिक निदान पद्धतीमध्ये वापरले जाणारे क्ष-किरण यंत्रणांमध्ये किरणोत्साराचा वापर होतो. शरीर न फाडता आतल्या हाडाला झालेली इजा क्ष-किरण प्रतिमेने तपासता येते.


*सीटी स्कॅन*

सीटी स्कॅनच्या साहाय्याने क्ष-किरणांचा वापर करून शरीराच्या आतील अवयवांची प्रतिमा मिळवली जाऊ शकते. जिथे नेहमीची क्ष-किरण प्रतिमा मिळू शकत नाही,(उदा. मेंदू) तिथे हाडांना भेदून अवयवांचे त्रिमिती प्रतिमा सीटी स्कॅनच्यासाहाय्याने मिळू शकते.


*अँजिओग्राफी*

ह्रदयाच्या रक्तवाहिन्यांमध्ये क्ष-किरणांद्वारे दिसणारे रंग सोडून रक्तवाहिन्यांची भरण क्षमता तपासली जाते. याद्वारे रक्त वाहिन्यांतील अडथळे दिसून येतात.


*अंर्ततपासणी*

विमानतळावर किंवा इतर संवेदनशील ठिकाणी सामानाच्या अंतर्भागात असलेल्या संभाव्य स्फोटकांच्या तपासणीकरता क्ष-किरणांचा वापर केला जातो.


*अंतराळ संशोधन*

चंद्रा दुर्बिणीमध्ये अंतराळात क्ष-किरण प्रतिमा प्राप्त करून संशोधन केले जाते.


*औद्योगिक*

औद्योगिक वापर - मुख्यतः धातूंच्या जोडांतील छिद्रे शोधण्याकरिता क्ष-किरणांचा वापर केला जातो

🙏🙏🙏शुभ प्रभात🙏🙏🙏

संकलन -)गजानन गोपेवाड 

उमरखेड जिल्हा- यवतमाळ ४४५२०६

प्रभात दर्शन

 🌳⛳ *शुभ प्रभात🌞वन्दे मातरम्*⛳🌳

🦋🦚🌹🌻🦢🛕🦢🌻🌹🦚🦋

कार्तिक मास,शुक्ल पक्ष, *चतुर्थी*,मूल नक्षत्र,सूर्य दक्षिणायन,हेमन्त ऋतु,युगाब्द ५१२३,विक्रम संवत-२०७८, 

सोमवार, ०८ नोव्हेंबर २०२१.

🕉~~~~~~~~~~~~~~~~~~~🕉

                       *प्रभात दर्शन*

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~


        *हर असफलता के बाद हमें दुगनी क्रियाशीलता के साथ आगे बढ़ना चाहिए, यह पुरुषार्थ की चुनौती है। जो एक ही ठोकर में निराश होकर बैठ गया, जिसका आशा दीप एक ही फूँक में बुझ गया, उस दुर्बल मन व्यक्ति ने न ही जीवन का स्वरूप समझा और न संसार का।*

      *यहाँ पग-पग पर संघर्ष करना होता है। कदम-कदम पर साहस, धैर्य और पुरुषार्थ की परीक्षा देनी होती है। जो उस मूल्य को चुकाने के लिए तैयार न हों, उन्हें सफलता जैसे वरदान की आशा भी नहीं करनी चाहिए।"*

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

*🚩🐅आपका दिन मंगलमय हो🐅🚩*

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~


सी. व्ही, रमन भौतिकशास्त्राचे माहती

 ➿➿➿➿➿➿➿➿➿➿

*🇮🇳🇮🇳 भारतिय भौतिक शास्त्री 🇮🇳🇮🇳*

➿➿➿➿➿➿➿➿➿➿

*सर चन्द्रशेखर वेंकटरामन*

*सीवी रामन* (तमिल: சந்திரசேகர வெங்கட ராமன்) 

(७ नवंबर १८८८ - २१ नवंबर, १९७०) भारतीय भौतिक-शास्त्री थे। प्रकाश के प्रकीर्णन पर उत्कृष्ट कार्य के लिये वर्ष १९३० में उन्हें भौतिकी का प्रतिष्ठित नोबेल पुरस्कार दिया गया। उनका आविष्कार उनके ही नाम पर रामन प्रभाव के नाम से जाना जाता है। १९५४ ई. में उन्हें भारत सरकार द्वारा भारत रत्न की उपाधि से विभूषित किया गया तथा १९५७ में लेनिन शान्ति पुरस्कार प्रदान किया था।


जन्म -) ०७ नवम्बर १८८८

तिरुचिरापल्ली, तमिल नाडु

मृत्यु -) २१ नवम्बर १९७० (उम्र ८२)

बंगलुरु, कर्नाटक, भारत

राष्ट्रीयता -) भारत

क्षेत्र -)भौतिकी

संस्थान -) भारतीय वित्त विभाग

इंडियन एसोसिएशन फॉर कल्टिवेशन ऑफ साइंस

भारतीय विज्ञान संस्थान

शिक्षा -)  प्रेसीडेंसी कालिज

डॉक्टरी शिष्य

जी एन रामचंद्रन

प्रसिद्धि -)  रामन इफेक्ट

उल्लेखनीय सम्मान -) नाइट बैचेलर (१९२९)

भौतिकी में नोबल पुरस्कार (१९३०)

भारत रत्न

लेनिन शांति पुरस्कार

*परिचय*

चन्द्रशेखर वेंकटरामन का जन्म ७ नवम्बर सन् १८८८ ई. में तमिलनाडु के तिरुचिरापल्‍ली नामक स्थान में हुआ था। आपके पिता चन्द्रशेखर अय्यर एस. पी. जी. कॉलेज में भौतिकी के प्राध्यापक थे। आपकी माता पार्वती अम्मल एक सुसंस्कृत परिवार की महिला थीं। सन् १८९२ ई. मे आपके पिता चन्द्रशेखर अय्यर विशाखापतनम के श्रीमती ए. वी.एन. कॉलेज में भौतिकी और गणित के प्राध्यापक होकर चले गए। उस समय आपकी अवस्था चार वर्ष की थी। आपकी प्रारम्भिक शिक्षा विशाखापत्तनम में ही हुई। वहाँ के प्राकृतिक सौंदर्य और विद्वानों की संगति ने आपको विशेष रूप से प्रभावित किया।


*शिक्षा*

आपने बारह वर्ष की अल्पावस्था में ही मैट्रिक की परीक्षा उत्तीर्ण कर ली थी। तभी आपको श्रीमती एनी बेसेंट के भाषण सुनने का सौभाग्य प्राप्त हुआ। उनके लेख पढ़ने को मिले। आपने रामायण, महाभारत जैसे धार्मिक ग्रंथों का अध्ययन किया। इससे आपके हृदय पर भारतीय गौरव की अमिट छाप पड़ गई। आपके पिता उच्च शिक्षा के लिए विदेश भेजने के पक्ष में थे; किन्तु एक ब्रिटिश डॉक्टर ने आपके स्वास्थ्य को देखते हुए विदेश न भेजने का परामर्श दिया। फलत: आपको स्वदेश में ही अध्ययन करना पड़ा। आपने सन् १९०३ ई. में चेन्नै के प्रेसीडेंसी कॉलेज में प्रवेश ले लिया। यहाँ के प्राध्यापक आपकी योग्यता से इतने प्रभावित हुए कि आपको अनेक कक्षाओं में उपस्थित होने से छूट मिल गई। आप बी.ए. की परीक्षा में विश्वविद्यालय में अकेले ही प्रथम श्रेणी में आए। आप को भौतिकी में स्वर्णपदक दिया गया। आपको अंग्रेजी निबंध पर भी पुरस्कृत किया गया। आपने १९०७ में मद्रास विश्वविद्यालय से गणित में प्रथम श्रेणी में एमए की डिग्री विशेष योग्यता के साथ हासिल की। आपने इस में इतने अंक प्राप्त किए थे, जितने पहले किसी ने नहीं लिए थे।


*युवा विज्ञानी*

आपने शिक्षार्थी के रूप में कई महत्त्वपूर्ण कार्य किए। सन् १९०६ ई. में आपका प्रकाश विवर्तन पर पहला शोध पत्र लंदन की फिलसोफिकल पत्रिका में प्रकाशित हुआ। उसका शीर्षक था - 'आयताकृत छिद्र के कारण उत्पन्न असीमित विवर्तन पट्टियाँ'। जब प्रकाश की किरणें किसी छिद्र में से अथवा किसी अपारदर्शी वस्तु के किनारे पर से गुजरती हैं तथा किसी पर्दे पर पड़ती हैं, तो किरणों के किनारे पर मद-तीव्र अथवा रंगीन प्रकाश की पट्टियां दिखाई देती है। यह घटना `विवर्तन' कहलाती है। विवर्तन गति का सामान्य लक्षण है। इससे पता चलता है कि प्रकाश तरगों में निर्मित है।


वृत्ति एवं शोध

उन दिनों आपके समान प्रतिभाशाली व्यक्ति के लिए भी वैज्ञानिक बनने की सुविधा नहीं थी। अत: आप भारत सरकार के वित्त विभाग की प्रतियोगिता में बैठ गए। आप प्रतियोगिता परीक्षा में भी प्रथम आए और जून, १९०७ में आप असिस्टेंट एकाउटेंट जनरल बनकर कलकत्ते चले गए। उस समय ऐसा प्रतीत होता था कि आपके जीवन में स्थिरता आ गई है। आप अच्छा वेतन पाएँगे और एकाउँटेंट जनरल बनेंगे। बुढ़ापे में उँची पेंशन प्राप्त करेंगे। पर आप एक दिन कार्यालय से लौट रहे थे कि एक साइन बोर्ड देखा, जिस पर लिखा था 'वैज्ञानिक अध्ययन के लिए भारतीय परिषद (इंडियन अशोसिएशन फार कल्टीवेशन आफ़ साईंस)'। मानो आपको बिजली का करेण्ट छू गया हो। तभी आप ट्राम से उतरे और परिषद् कार्यालय में पहुँच गए। वहाँ पहुँच कर अपना परिचय दिया और परिषद् की प्रयोगशाला में प्रयोग करने की आज्ञा पा ली।


तत्पश्चात् आपका तबादला पहले रंगून को और फिर नागपुर को हुआ। अब आपने घर में ही प्रयोगशाला बना ली थी और समय मिलने पर आप उसी में प्रयोग करते रहते थे। सन् १९११ ई. में आपका तबादला फिर कलकत्ता हो गया, तो यहाँ पर परिषद् की प्रयोगशाला में प्रयोग करने का फिर अवसर मिल गया। आपका यह क्रम सन् १९१७ ई. में निर्विघ्न रूप से चलता रहा। इस अवधि के बीच आपके अंशकालिक अनुसंधान का क्षेत्र था - ध्वनि के कम्पन और कार्यों का सिद्धान्त। आपका वाद्यों की भौतिकी का ज्ञान इतना गहरा था कि सन् १९२७ ई. में जर्मनी में प्रकाशित बीस खण्डों वाले भौतिकी विश्वकोश के आठवें खण्ड के लिए वाद्ययंत्रों की भौतिकी का लेख आपसे तैयार करवाया गया। सम्पूर्ण भौतिकी कोश में आप ही ऐसे लेखक हैं जो जर्मन नहीं है।


कलकत्ता विश्वविद्यालय में सन् १९१७ ई में भौतिकी के प्राध्यापक का पद बना तो वहाँ के कुलपति आशुतोष मुखर्जी ने उसे स्वीकार करने के लिए आपको आमंत्रित किया। आपने उनका निमंत्रण स्वीकार करके उच्च सरकारी पद से त्याग-पत्र दे दिया।


कलकत्ता विश्वविद्यालय में आपने कुछ वर्षों में वस्तुओं में प्रकाश के चलने का अध्ययन किया। इनमें किरणों का पूर्ण समूह बिल्कुल सीधा नहीं चलता है। उसका कुछ भाग अपनी राह बदलकर बिखर जाता है। सन् १९२१ ई. में आप विश्वविद्यालयों की कांग्रेस में प्रतिनिधि बन गए आक्सफोर्ड गए। वहां जब अन्य प्रतिनिधि लंदन में दर्शनीय वस्तुओं को देख अपना मनोरंजन कर रहे थे, वहाँ आप सेंट पाल के गिरजाघर में उसके फुसफुसाते गलियारों का रहस्य समझने में लगे हुए थे। जब आप जलयान से स्वदेश लौट रहे थे, तो आपने भूमध्य सागर के जल में उसका अनोखा नीला व दूधियापन देखा। कलकत्ता विश्वविद्यालय पहुँच कर आपने पार्थिव वस्तुओं में प्रकाश के बिखरने का नियमित अध्ययन शुरु कर दिया। इसके माध्यम से लगभग सात वर्ष उपरांत, आप अपनी उस खोज पर पहुँचें, जो 'रामन प्रभाव' के नाम से विख्यात है। आपका ध्यान १९२७ ई. में इस बात पर गया कि जब एक्स किरणें प्रकीर्ण होती हैं, तो उनकी तरंग लम्बाइया बदल जाती हैं। तब प्रश्न उठा कि साधारण प्रकाश में भी ऐसा क्यों नहीं होना चाहिए?


आपने पारद आर्क के प्रकाश का स्पेक्ट्रम स्पेक्ट्रोस्कोप में निर्मित किया। इन दोनों के मध्य विभिन्न प्रकार के रासायनिक पदार्थ रखे तथा पारद आर्क के प्रकाश को उनमें से गुजार कर स्पेक्ट्रम बनाए। आपने देखा कि हर एक स्पेक्ट्रम में अन्तर पड़ता है। हरएक पदार्थ अपनी-अपनी प्रकार का अन्तर डालता है। तब श्रेष्ठ स्पेक्ट्रम चित्र तैयार किए गए, उन्हें मापकर तथा गणित करके उनकी सैद्धान्तिक व्याख्या की गई। प्रमाणित किया गया कि यह अन्तर पारद प्रकाश की तरगं लम्बाइयों में परिवर्तित होने के कारण पड़ता है। रामन् प्रभाव का उद्घाटन हो गया। आपने इस खोज की घोषणा २९ फ़रवरी सन् १९२८ ई. को की।


सम्मान

आप सन् १९२४ ई. में अनुसंधानों के लिए रॉयल सोसायटी, लंदन के फैलो बनाए गए। रामन प्रभाव के लिए आपको सन् १९३० ई. मे नोबेल पुरस्कार दिया गया। रामन प्रभाव के अनुसंधान के लिए नया क्षेत्र खुल गया।


१९४८ में सेवानिवृति के बाद उन्होंने रामन् शोध संस्थान की बैंगलोर में स्थापना की और इसी संस्थान में शोधरत रहे। १९५४ ई. में भारत सरकार द्वारा भारत रत्न की उपाधि से विभूषित किया गया। आपको १९५७ में लेनिन शान्ति पुरस्कार भी प्रदान किया था।


२८ फरवरी १९२८ को चन्द्रशेखर वेंकट रामन् ने रामन प्रभाव की खोज की थी जिसकी याद में भारत में इस दिन को प्रत्येक वर्ष 'राष्ट्रीय विज्ञान दिवस' के रूप में मनाया जाता है।

➿➿➿➿➿➿➿➿➿➿

संकलन -)

गजानन गोपेवाड 

उमरखेड जिल्हा - यवतमाळ ४४५२०६


प्रभात दर्शन

 🌳⛳ *शुभ प्रभात🌞वन्दे मातरम्*⛳🌳

🦋🦚🌹🌻🦢🛕🦢🌻🌹🦚🦋

कार्तिक मास,शुक्ल पक्ष, *तृतीया*,ज्येष्ठा नक्षत्र,सूर्य दक्षिणायन,हेमन्त ऋतु,युगाब्द ५१२३,विक्रम संवत-२०७८, 

रविवार, ०७ नोव्हेंबर २०२१.

🕉~~~~~~~~~~~~~~~~~~~🕉

                         *प्रभात दर्शन*

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~


हृदय से अधिक उपजाऊ, अन्य कोई स्थान हो ही नही सकता, 

क्योंकि.. 

यहाँ कुछ भी बोया जाये, पनपता बहुत है, फिर वो चाहे "प्रेम" हो या "घृणा"....

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

*🚩🐅आपका दिन मंगलमय हो🐅🚩*

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~


शनिवार, ६ नोव्हेंबर, २०२१

अब्राहम लिंकन

 ➿➿➿➿➿➿➿➿➿➿

*🇺🇸🇺🇸🇺🇸अब्राहम लिंकन🇺🇸🇺🇸🇺🇸*

➿➿➿➿➿➿➿➿➿➿

*०६ नोव्हेंबर १८६० रोजी अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांचे १६ वे राष्ट्राध्यक्ष बनले.*


 जन्म -) १२ फेब्रुवारी १८०९ 

 मृत्यू  -) १५ एप्रिल १८६५ लिंकन हे अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांचे सोळावे राष्ट्राध्यक्षाचा जन्म एका गरीब शेतकऱ्याच्या कुटुंबात हॉजनव्हिल (केंटकी) येथे. वडील टॉमस व आई नान्सी हॅन्क्‍स. हे कुटुंब बॅप्टिस्ट पंथीय होते व या पंथाचा गुलामगिरीला विरोध होता. त्यांना सेरा, अब्राहम व टॉमस ही तीन अपत्ये झाली. त्यांपैकी सेरा लग्‍नानंतर वारली व टॉमस बालवयातच गेला. अब्राहम नऊ वर्षांचा असतानाच आई नान्सी वारली व टॉमस लिंकन यांनी सेरा बुश जॉन्स्टन या तीन मुलांच्या विधवेबरोबर दुसरे लग्न केले (१८१८). जमिनीच्या कोर्टकचेऱ्याला कंटाळून लिंकन कुटुंबाने इंडियाना राज्यातील पीजन क्रीक या गावी स्थलांतर केले. सावत्र आईच्या प्रेमळ वागणुकीमुळे व प्रोत्साहनाने आपल्याला चांगले वळण लागले, असे अब्राहम लिंकन म्हणत. लेखनवाचन करण्याइतपत शिक्षण त्यांना कसेबसे घेता आले; पण अधिक रीतसर शिक्षणाची संधी लाभली नाही. लहानपणापासून लिंकन यांना वाचनाचे विलक्षण वेड होते. बायबल, इसापच्या गोष्टी, पिलग्रिम्स प्रोग्रेस, रॉबिन्सन क्रूसो, ग्रिमशॉचा अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांचा इतिहास, वीमचे जॉर्ज वॉशिंग्टनचे चरित्र यांसारखे ग्रंथ परिश्रमपूर्वक मिळवून त्यांनी वाचून काढले. गावातील चर्चची साफसफाई, जंगलतोड, गावकऱ्यांची पत्रे लिहिणे, मुले जमवून कथा सांगणे इ. उद्योग ते करीत असत. उत्कृष्ट कथाकथनकार म्हणून त्यांचा लौकिक होता.


याच सुमारास जेम्स केन्ट्री हा व्यापारी पीजन क्रीकमधील आपला शेतमाल मिसिसिपी नदीतून न्यू ऑर्लीअन्सला पाठविणार होता. त्याने अब्राहम लिंकन व अन्य दोन तरुण ह्यांच्याकडे ही कामगिरी सोपविली. या तीन महिन्यांच्या प्रवासात त्यांना अनेक अनुभव आले; विशेषतः गुलामगिरीचे विदारक दर्शन घडले. पुढे लिंकन कुटुंबाने १८३० मध्ये पीजन क्रीक सोडून इलिनॉयला स्थलांतर केले. त्या काळात अब्राहम लिंकन यांनी न्यू सेलमच्या दुकानात, तसेच पोस्टमास्तर, वजनमापाचा सर्वेक्षक आदी कामे केली. याच सुमारास रेड इंडियन पुढारी ब्‍लॅक हॉक याने संघराज्यांविरुद्ध युद्ध सुरू केले होते (१८३२). त्याच्या प्रतिकारार्थ उभारलेल्या स्वयंसेवक सेनेचे कप्तानपद लिंकन यांना देण्यात आले; परंतु प्रत्यक्ष युद्धात भाग घेण्याचा प्रसंग मात्र उद्‍भवला नाही. न्यू सेलममधील वास्तव्यात त्यांना वर्तमानपत्रे वाचण्याची संधी लाभली व ते राजकरणाकडे आकृष्ट झाले.


लिंकन यांनी विधानसभेची एक अयशस्वी निवडणूक लढविली (१८३४). इलिनॉयच्या विधानसभेत जाण्याची त्यांची महत्त्वाकांक्षा होती. जॉन स्ट्यूअर्ट या व्हिगपक्षीय वकील मित्राच्या सल्लामुळे त्यांनी वकिली व्यवसाय करण्याचे ठरविले. त्यांनी १८३६ मध्ये कायद्याची परीक्षा देऊन सनद मिळविली व प्रारंभी स्ट्यूअर्टच्या भागीदारीत व नंतर लोगन स्टिव्हनबरोबर वकिली व्यवसाय केला. १८४४ नंतर विल्यम हर्नडन यांस त्यांनी आपल्या भागीदारीत घेतले. अखेरपर्यंत ते या फर्ममध्ये होते. अमेरिकेतील फिरत्या न्यायालयातून ते वकिली करीत असत. यामधून त्यांना पैसा व प्रतिष्ठा दोन्ही लाभले. पुढे इलिनॉयच्या विधानसभेत व्हिगपक्षाचा सदस्य म्हणून ते चार वेळा निवडून आले (१८३४-४०). विधानसभेत त्यांनी गुलामगिरीविरुद्ध आपले मत मांडले.


लिंकन यांनी मेरी टॉड (१३ डिसेंबर १८१८ — १६ जुलै १८८२) या केंटकीमधील देखण्या, सुशिक्षित, महत्त्वाकांक्षी पण फटकळ मुलीशी प्रारंभी नकार देऊन नंतर विवाह केला (४ नोव्हेंबर १८४२). त्यांना रॉबर्ट टॉड, एडवर्ड बेकर, विल्यम वॉलस व टॉमस असे चार मुलगे झाले. त्यांपैकी रॉबर्ट टॉड हा दीर्घायुषी ठरला. लिंकन यांच्या वैवाहिक जीवनाबद्दल अनेक वदंता आहेत; परंतु ऐतिहासिक दृष्ट्या त्यात फारसे तथ्य नाही. आपला पती एक थोर नेता व्हावा, याची जबरदस्त महत्त्वाकांक्षा मेरी टॉडला होती आणि ती त्या दृष्टीने लिंकन यांना उत्तेजन देत असे. पुढे लिंकन यांच्या अनपेक्षित हत्येनंतर मानसिक धक्का बसून तिला बुद्धीभ्रंश झाला. त्याच अवस्थेत ती मरण पावली.


लिंकन व्हिग पक्षातर्फे इलिनॉयमधून काँग्रेसमध्ये निवडून आले (१८४७-४९). या काळात त्यांनी राष्ट्राध्यक्ष जेम्स पॉकच्या मेक्सिकोबरोबरच्या युद्धास तीव्र विरोध केला आणि झॅकरी टेलरचा अध्यक्ष पदासाठी प्रचार केला. टेलर निवडूनही आला; पण लिंकनना हवे असलेले आयुक्ताचे पद त्याने दिले नाही. तेव्हा त्यांची घोर निराशा झाली. सक्रिय राजकारणातून त्यांनी अलिप्त राहण्याचा निर्णय घेतला आणि स्प्रिंगफील्डमध्ये वकिलीत लक्ष घातले. एक कुशल वकील, तडफदार वक्ता व राजकारणी म्हणून त्यांचा लौकिक उत्तरेकडील राज्यांत वाढत होता. या काळात त्यांनी अनेक महत्त्वाचे खटलेही जिंकले.


अमेरिकेत गुलामगिरीविषयी १८२० च्या सुमारास एक तडजोड झाली होती. विशिष्ट सीमारेषेच्या उत्तरेस गुलामगिरी उरू नये, हा या तडजोडीचा हेतू होता. १८५४ च्या सुमारास स्टीफन आर्नाल्ड डग्‍लस या लोकप्रतिनिधीने सीनेटमध्ये कायद्याचा मसुदा सादर केला. संघराज्यांत सामील होऊ पाहणारी कॅनझस व नेब्रॅस्का ही घटकराज्ये करारांतल्या सीमारेषेच्या उत्तरेस होती. तेथे गुलामगिरी चालू द्यावयाची की नाही, हे घटक राज्यांनी ठरवावे, हा मसुद्याचा आशय होता. प्रचाराच्या फेरीत स्पिंगफील्डमध्ये जाहीर सभेत लिंकन व डग्‍लस यांची चकमक झडली. स्वसमर्थन करणे डग्‍लसला अशक्य झाले. या सभेमुळे गुलामगिरीला विरोध करणाऱ्या अमेरिकन जनतेला लिंकन हे नेतृत्व मिळाले. गुलामगिरीला विरोध करणाऱ्या लोकांनी रिपब्‍लिकन पक्षाची स्थापना केली (१८५५).


अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने ड्रेड स्कॉट नावाच्या गुलामाच्या बाबतीत या सुमारास दिलेला निर्णय गुलामगिरीच्या पुरस्कर्त्यांना अनुकूल होता. दक्षिणेकडची घटकराज्ये व उरलेली घटकराज्ये यांच्या दरम्यान धुमसणारा लढा आता तीव्र बनणार, हे लिंकन यांनी ओळखले. १८५८ सालच्या सीनेटच्या निवडणुकीत त्यांनी डग्‍लसला विरोध केला. १८६० साली राष्ट्राध्यक्षपद पटकाविण्याची डग्‍लसची इच्छा आहे व त्याच्यासारखा डळमळीत अध्यक्ष राष्ट्रीय ऐक्य अभंग राखू शकणार नाही, असे लिंकन यांना वाटू लागले. डग्‍लसच्या महत्त्वाकांक्षेला आव्हान म्हणून त्यांनी १८५८ साली निवडणूक लढविली.


लिंकन अमेरिकन नेते म्हणून ओळखले जाऊ लागले. १८६० च्या फेब्रुवारीत त्यांनी न्यूयॉर्क येथे व्याख्याने दिली. थोड्या महिन्यांनी होणाऱ्या राष्ट्राध्यक्षाच्या निवडणुकीत रिपब्‍लिकन पक्षाचा उमेदवार म्हणून त्यांची निवड झाली. लिंकन राष्ट्राध्यक्ष म्हणून निवडून आले (६ नोंव्हेंबर १८६०). गुलामगिरी हळूहळू नाहीशी होणारच, तिचा प्रसार किंवा निर्मूलन या प्रश्नाबद्दल आग्रह धरून राष्ट्रैक्य बिघडविणे हिताचे नाही, असे लिंकन यांचे मत होते. त्याबरोबर दक्षिणेकडच्या राज्यांपैकी काहींनी संघराज्यातून फुटण्याबद्दलचे ठराव केले. जेम्स ब्यूकॅनन या जुन्या राष्ट्राध्यक्षाने याबद्दलची नापसंती व्यक्त करण्यापलीकडे काही केले नाही. लिंकन यांच्या हाती राष्ट्राध्यक्षाचे अधिकार प्रत्यक्षपणे येण्यापूर्वीच फुटू पाहणाऱ्या राज्यांनी आपले अलग संयुक्त संघराज्य बनवून जेफर्सन डेव्हिसला राष्ट्राध्यक्ष बनविला. सरकारी कारभारात दक्षिणेकडचे अनेक लोक होते. युद्ध होणार हे ओळखून त्यांनी आपल्या पक्षाला सोयीस्कर अशा अनेक तरतुदी केल्या. हे सारे घडत होते व अनेक सहकारी लिंकनना सतावीत होते, तरी त्यांनी धीमेपणाने कारभार चालविला. आपल्या पक्षाने कुरापत काढली असे ठरू नये म्हणून ते जपत होते. १२ एप्रिल १८६१ रोजी दक्षिणेच्या लष्कराने फोर्ट समटरवर तोफा डागल्या. अमेरिकेच्या राष्ट्रध्वजाचा अपमान केला आणि अमेरिकेच्या लष्करावर शरणागतीचा प्रसंग लादला. त्यामुळे यादवी युद्ध सुरू झाले.


यादवी युद्ध चार वर्षे चालले. संघराज्यातील तेवीस घटकराज्ये विरुद्ध फुटून निघालेली अकरा राज्ये यांच्या दरम्यानच्या लढाईत सुरुवातीला संघराज्याला पराभव पतकरावे लागले. अनेकवेळा सेनापती बदलण्याचा प्रसंग लिंकन यांच्यावर आला. बंडवाल्या पक्षाला मदत मिळावी म्हणून यूरोपियन राष्ट्रांची संघटना करू पाहणाऱ्या फ्रान्सला स्वस्थ बसावे लागले; कारण ब्रिटनने या उठावाचा पुरस्कार केला नाही. युद्धकाळात अमेरिका व ब्रिटन यांचे संबंध बिघडले नाहीत. याचे एक कारण लिंकन यांचा धीमेपणा. रणांगणाचा रागरंग अमेरिकेच्या दृष्टीने अनुकूल होऊ लागल्यावर १८६२ च्या सप्टेंबरमध्ये लिंकन यांनी एक घोषणा केली, ‘‘नवे वर्ष सुरू होण्याच्या आत फुटून निघालेली घटकराज्ये संघराज्यात सामील झाली नाहीत, तर त्या भागातल्या गुलामांचे स्वातंत्र्य अमेरिका मान्य करील.’’ या घोषणेमुळे यूरोपातले लोकमत अमेरिकेला सर्वस्वी अनुकूल बनले.


लोकशाही कारभार व लिखित संविधान यांमुळे युद्धकार्य नेटाने चालविणाऱ्या लिंकनना त्रास होत होता. त्यांचा स्वभाव धीमा, शांत व खेळकर असल्यामुळे सर्वांना सांभाळून त्यांनी युद्ध चालविले. युद्ध प्रसंगोपात्त आहे, भावी काळातील विकासाला महत्त्व आहे, हे लक्षात ठेवून ते वागत होते. १८६३ मध्ये गेटिझबर्ग गावी झालेल्या संग्रामाचे राष्ट्रीय महत्त्व ओळखून तेथे धारातीर्थी पडलेल्या सैनिकांचे स्मारक करण्याचे त्यांनी ठरविले. जिव्हाळ्याने रसरसलेले साधे वक्तृत्व कसे चिरंजीव ठरते, हे लिंकन यांच्या त्या वेळच्या भाषणाने सिद्ध केले.


राष्ट्राध्यक्षाच्या निवडणुकीची १८६४ सालच्या आरंभी वेळ आली. युद्धोत्तरकालीन धोरणाचे भडक नकाशे रंगविणाऱ्या रिपब्‍लिकन पक्षातल्याच एका गटाने जॉर्ज मॅकलेलन या लष्करी पेशाच्या इसमाचा लिंकन यांचा प्रतिस्पर्धी म्हणून पुकारा केला. मतदान झाले त्या सुमारास युलिसिझ ग्रॅन्ट या सेनापतीने मिळविलेल्या यशाच्या बातम्या धडकल्या. लिंकन पुन्हा निवडून आले. फिरून अधिकार स्वीकार करताना त्यांनी केलेल्या भाषणात त्यांची दूरदृष्टी, माणुसकी, न्याय्यदृष्टी, ईश्वरावरील श्रद्धा इ. गुण स्पष्टपणे दिसतात.


अमेरिकेत विजयाबद्दल आनंदोत्सव चालू होता. फोर्ड थिएटरमध्ये १४ एप्रिल १८६५ रोजी रात्री होणाऱ्या नाट्यप्रयोगाला लिंकन, पत्‍नी व मित्रपरिवार यांच्यासह उपस्थित होते. त्यावेळी जॉन विल्क्स बूथ या नटाने पाठीमागून त्यांच्या डोक्यावर पिस्तुलातून गोळ्या झाडल्या. दुसऱ्या दिवशी सकाळी त्यांचे प्राणोत्क्रमण झाले.


लिंकन यांच्या अल्पकारकिर्दीत अनेक सुधारणांविषयक कायदे संमत झाले. त्यांपैकी टपाल व तारखाते, रेल्वेवाहतूक, किमान जमीन धारणा इत्यादी सुधारणा महत्त्वाच्या होत. रेल्वे अधिनियमांमुळे रेल्वेच्या प्रगतीस उत्तेजन मिळाले आणि सैन्याची वाहतूक सुकर झाली. होमस्टेड ॲक्टमुळे ६५ हेक्टर सार्वजनिक जमीनमर्यादा ठरली. यामुळे धान्योत्पादन वाढले. मॉरील लँड ग्रँड कॉलेज ॲक्टमुळे प्रत्येक घटक राज्यात शेतीविषयक व औद्योगिक महाविद्यालये उघडण्यात आली. अमेरिकेच्या अन्नधान्यविषयक सुबत्तेचा पाया या दोन कायद्यांनी घातला आणि त्याचे श्रेय लिंकन यांनाच द्यावे लागेल. याशिवाय यादवी युद्धाच्या वेळी लिंकन यांनी युद्धाच्या पद्धतीत आमूलाग्र बदल करून लांब पल्ल्याची हत्यारे आणि वेगवान वाहतुकीची साधने यांच्या साहाय्याने युद्धाची व्याप्ती वाढविली. यामुळे त्यांना आधुनिक युद्धशास्त्राचा जनक म्हणतात.


लोकांचेच, लोकांसाठी, लोकांनी केलेले राज्य म्हणजे लोकशाही, ही त्यांनी केलेली लोकशाहीची व्याख्या इतिहासात अजरामर झाली आहे. गुलामगिरीचे निर्मूलन, मानवी स्वातंत्र्याचा पुरस्कार, खंबीर युद्धनेतृत्व आणि युद्धोत्तर काळात देशाची पुनर्रचना करण्याची दूरदृष्टी ह्या संदर्भात लिंकन ह्यांनी केलेल्या विशेष कार्यामुळे अमेरिकेत त्यांना ‘राष्ट्रपिता ’ म्हणून गौरविण्यात येते.

➿➿➿➿➿➿➿➿➿➿

संकलन -) गजानन गोपेवाड 

उमरखेड जिल्हा- यवतमाळ ४४५२०६


प्रभात दर्शन

 🌳⛳ *शुभ प्रभात🌞वन्दे मातरम्*⛳🌳

🦋🦚🌹🌻🦢🛕🦢🌻🌹🦚🦋

कार्तिक मास,शुक्ल पक्ष, *द्वितीया*,अनुराधा नक्षत्र,सूर्य दक्षिणायन,हेमन्त ऋतु,युगाब्द ५१२३,विक्रम संवत-२०७८, 

शनिवार, ०६ नोव्हेंबर २०२१.

🕉~~~~~~~~~~~~~~~~~~~🕉

                         *प्रभात दर्शन*

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~


न ही कश्चित् विजानाति

                किं कस्य श्वो भविष्यति।

अतः श्वः करणीयानि

                कुर्यादद्यैव बुद्धिमान्॥ 


*भावार्थ -  कल क्या होने वाला है यह कोई नहीं जानता, इसलिए कल के करने योग्य कार्य को आज कर लेने वाला ही वास्तविक बुद्धिमान् है।*

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

*🚩🐅आपका दिन मंगलमय हो🐅🚩*

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

*🏮🎊🏮🎊भाऊबिज🎊🏮🎊🏮*


शुक्रवार, ५ नोव्हेंबर, २०२१

गणिती भाषा व

@आपको भी पढना है आगे पहुंचाना है* 

*विशेष : इस मैसेज को जितने बच्चे पढ़ने वाले हैं सबको जरूर भेजे*।.......

         

1)  +   =  जोड़


2)  --  =  घटाव


3)  ×  =  गुणा


4)  ÷   =  भाग


5)  %  =  प्रतिशत


6)  ∵   =    चूंकि


7)  ∴  =  इसलिए


8)  ∆   =  त्रिभुज


9)  ω  =  ओम


10)  ∞  =  अनंत


11)  π  =  पाई


12)  ω  =  ओमेगा


13)   °  =  अंश


14)  ⊥  =  लंब


15)  θ  =  थीटा


16)  φ  =  फाई


17)  β  =  बीटा


18)  =  =  बराबर


19)  ≠  =  बराबर नहीं है


20)  √  =  वर्गमूल


21)  ?  =  प्रश्न वाचक


22)  α  =  अल्फा


23)  ∥  =  समांतर


24)  ~  =  समरुप है


25)  :   =  अनुपात


26)  : :  =  समानुपात


27)  ^  =  और


28)  !  =  फैक्टोरियल


29)  f  =  फलन


30)  @  =  की दर से


31)  ;  =  जैसा कि


32)  /  =  प्रति


33)  (    )  =  छोटा कोष्टक


34)  {    }  =  मझला कोष्टक


35)  [     ]  =  बड़ा कोष्टक


36)  >  =  से बड़ा


37)  <  =  से छोटा


38)  ≈  =   लगभग


39)  ³√  =  घनमूल


40)  τ  =  ताऊ


41)  ≌  =  सर्वागसम


42)  ∀  =  सभी के लिए


43)  ∃  =  अस्तित्व मे है


44)  ∄  =  अस्तित्व मे नहीं है


45)  ∠  =  कोण


46)  ∑   =  सिग्मा


47)  ψ  =  साई


48)  δ  =  डेल्टा


49)  λ  =  लैम्डा


50)  ∦  =  समांतर नहीं है


51)  ≁  =  समरूप नहीं हैं


52)  d/dx   =  अवकलन


53)  ∩  =  समुच्चयों का सर्वनिष्ठ


54)  ∪  =  समुच्चयो का सम्मिलन


55)  iff  =  केवल और केवल यदि


56)  ∈   =  सदस्य है!


57)  ∉  =  सदस्य नहीं हैं


58)  def  =  परिभाषा


59)  μ  =  म्यूं


60)  ∫  =  समाकल


61)  ⊂  =   उपसमुच्चय है


62)  ⇒  =  संकेत करता है


63)  i    l  =  मापांक


64)  '  =  मिनट


65)  "  =  सेकंड


*महत्वपूर्ण फॉर्मूले एवं जानकारियां*


👇👌👌👌👌👌👌👌👌👌👌👇


1.आक्सीजन—o₂

2. नाइट्रोजन—n₂

3. हाइड्रोजन—h₂

4. कार्बन डाइऑक्साइड—co₂

5. कार्बन मोनोआक्साइड—co

6. सल्फर डाइऑक्साइड—so₂

7. नाइट्रोजन डाइऑक्साइड—no₂

8. नाइट्रोजन मोनोऑक्साइड (नाइट्रिक ऑक्साइड) — no

9. डाईनाइट्रोजन ऑक्साइड (नाइट्रस ऑक्साइड) — n₂o

10. क्लोरीन — cl₂

11. हाइड्रोजन क्लोराइड—hcl

12. अमोनिया — nh₃

अम्ल

13. हाइड्रोक्लोरिक एसिड — hcl

14. सल्फ्यूरिक एसिड — h₂so₄

15. नाइट्रिक एसिड — hno₃

16. फॉस्फोरिक एसिड — h₃po₄

17. कार्बोनिक एसिड — h₂co₃

क्षार

18. सोडियम हाइड्राक्साइड—naoh

19. पोटेशियम हाइड्राक्साइड—koh

20. कैल्शियम हाइड्राक्साइड—ca(oh)₂

लवण

21. सोडियम क्लोराइड—nacl

22. कार्बोनेट सोडियम—na₂co₃

23. कैल्शियम कार्बोनेट — caco₃

24. कैल्शियम सल्फेट — caso₄

25. अमोनियम सल्फेट — (nh₄)₂so₄

26. नाइट्रेट पोटेशियम—kno₃

आम रसायनों के व्यावसायिक एवं रासायनिक नाम

व्यावसायिक नाम — iapuc नाम — अणु सूत्र

27. चाक — कैल्सियम कार्बोनेट — caco₃

28. अंगूर का सत — ग्लूकोज — c6h₁₂o6

एल्कोहल — एथिल 29. एल्कोहल — c₂h5oh

30. कास्टिक पोटाश — पोटेशियम हाईड्राक्साईड — koh

31. खाने का सोडा — सोडियम बाईकार्बोनेट — nahco₃

32. चूना — कैल्सियम आक्साईड — cao

33. जिप्सम — कैल्सियम सल्फेट — caso₄.2h₂o

34. टी.एन.टी. — ट्राई नाईट्रो टालीन — c6h₂ch₃(no₂)₃

35. धोने का सोडा — सोडियम कार्बोनेट — na₂co₃

36. नीला थोथा — कॉपर सल्फेट — cuso₄

37. नौसादर — अमोनियम क्लोराईड — nh₄cl

38. फिटकरी — पोटैसियम एलुमिनियम सल्फेट — k₂so₄al₂(so₄)₃.24h₂o

39. बुझा चूना — कैल्सियम हाईड्राक्साईड — ca(oh)₂

40. मंड — स्टार्च — c6h10o5

41. लाफिंग गैस — नाइट्रस आक्साईड — n₂o

42. लाल दवा — पोटैसियम परमैगनेट — kmno₄

43. लाल सिंदूर — लैड परआक्साईड — pb₃o₄

44. शुष्क बर्फ — ठोस कार्बन-डाई-आक्साईड — co₂

45. शोरा — पोटैसियम नाइट्रेट — kno₃

46. सिरका — एसिटिक एसिड का तनु घोल — ch₃cooh

47. सुहागा — बोरेक्स — na₂b₄o7.10h₂o

48. स्प्रिट — मैथिल एल्कोहल — ch₃oh

49. स्लेट — सिलिका एलुमिनियम आक्साईड — al₂o₃2sio₂.2h₂o

50.हरा कसीस — फैरिक सल्फेट — fe₂(so₄)


  *[फल/फुल/सब्जी आदि का वैज्ञानिक नाम]*


1.मनुष्य---होमो सैपियंस

2.मेढक---राना टिग्रिना

3.बिल्ली---फेलिस डोमेस्टिका

4.कुत्ता---कैनिस फैमिलियर्स

5.गाय---बॉस इंडिकस

6.भैँस---बुबालस बुबालिस

7.बैल---बॉस प्रिमिजिनियस टारस

8.बकरी---केप्टा हिटमस

9.भेँड़---ओवीज अराइज

10.सुअर---सुसस्फ्रोका डोमेस्टिका

11.शेर---पैँथरा लियो

12.बाघ---पैँथरा टाइग्रिस

13.चीता---पैँथरा पार्डुस

14.भालू---उर्सुस मैटिटिमस कार्नीवेरा

15.खरगोश---ऑरिक्टोलेगस कुनिकुलस

16.हिरण---सर्वस एलाफस

17.ऊँट---कैमेलस डोमेडेरियस

18.लोमडी---कैनीडे

19.लंगुर---होमिनोडिया

20.बारहसिँघा---रुसर्वस डूवासेली

21.मक्खी---मस्का डोमेस्टिका

22.आम---मैग्नीफेरा इंडिका

23.धान---औरिजया सैटिवाट

24.गेहूँ---ट्रिक्टिकम एस्टिवियम

25.मटर---पिसम सेटिवियम

26.सरसोँ---ब्रेसिका कम्पेस्टरीज

27.मोर---पावो क्रिस्टेसस

28.हाथी---एफिलास इंडिका

29.डॉल्फिन---प्लाटेनिस्टा गैँकेटिका

30.कमल---नेलंबो न्यूसिफेरा गार्टन

31.बरगद---फाइकस बेँधालेँसिस

32.घोड़ा---ईक्वस कैबेलस

33.गन्ना---सुगरेन्स औफिसीनेरम

34.प्याज---ऑलियम सिपिया

35.कपास---गैसीपीयम

36.मुंगफली---एरैकिस 

37.कॉफी---कॉफिया अरेबिका

38.चाय---थिया साइनेनिसस

39.अंगुर---विटियस

40.हल्दी---कुरकुमा लोँगा

41.मक्का---जिया मेज

42.टमाटर---लाइकोप्रेसिकन एस्कुलेँटम

43.नारियल---कोको न्यूसीफेरा

44.सेब---मेलस प्यूमिया/डोमेस्टिका

45.नाशपाती---पाइरस क्यूमिनिस

46.केसर---क्रोकस सैटिवियस

47.काजू---एनाकार्डियम अरोमैटिकम

48.गाजर---डाकस कैरोटा

49.अदरक---जिँजिबर ऑफिसिनेल

50.फुलगोभी---ब्रासिका औलिरेशिया

51.लहसून---एलियम सेराइवन

52.बाँस---बेँबुसा स्पे

53.बाजरा---पेनिसिटम अमेरीकोनम

54.लालमिर्च---कैप्सियम एनुअम

55.कालीमिर्च---पाइपर नाइग्रम

56बादाम---प्रुनस अरमेनिका 

57.इलायची---इलिटेरिया कोर्डेमोमम

58.केला---म्यूजा पेराडिसिएका

59.मुली---रेफेनस  


तरंग चलती हैं, तो वे अपने साथ ले जाती हैं

ans : - -ऊर्जा

2.: - सूर्य ग्रहण के समय सूर्य का कौन-सा भाग दिखाई देता है?

ans : - किरीट

3.: - कपड़ों से जंग के धब्बे हटाने के लिये प्रयोग किया 


ans : - -ऑक्ज़ैलिक अम्ल

4.: - गन्ने में ‘लाल सड़न रोग’ किसके कारण उत्पन्न होता है?

ans : - कवकों द्वारा

5.: - टेलीविजन का आविष्कार किसने किया था?

ans : - जे. एल. बेयर्ड

6.: - किस प्रकार के ऊतक शरीर के सुरक्षा कवच का कार्य करते हैं?

ans : - एपिथीलियम ऊतक

7.: - मनुष्य ने सर्वप्रथम किस जन्तु को अपना पालतू बनाया?

ans : - कुत्ता

8.: - किस वैज्ञानिक ने सर्वप्रथम बर्फ़ के दो टुकड़ों को आपस में घिसकर पिघला दिया?

ans : - डेवी

9: - हीरा चमकदार क्यों दिखाई देता है?

ans : - सामूहिक आंतरिक परावर्तन के कारण

10.: - ‘गोबर गैस’ में मुख्य रूप से क्या पाया जाता है।

ans : - मिथेन

11.: - निम्न में से कौन-सा आहार मानव शरीर में नये ऊतकों की वृद्धि के लिए पोषक तत्व प्रदान करता है?

ans : - पनीर

12.: - निम्न में से कौन एक उड़ने वाली छिपकली है?

ans : - ड्रेको

13.: - अंगूर में कौन-सा अम्ल पाया जाता है?

ans : - टार्टरिक अम्ल

14.: - कैंसर सम्बन्धी रोगों का अध्ययन कहलाता है

ans : - oncology

15.: - घोंसला बनाने वाला एकमात्र साँप कौन-सा है?

ans : - किंग कोबरा

16.: - भारत में पायी जाने वाली सबसे बड़ी मछली कौन-सी है?

ans : - ह्वेल शार्क

17.: - दालें किसका एक अच्छा स्रोत होती हैं?

ans : - प्रोटीन

18.: - देशी घी में से सुगन्ध क्यों आती है?

ans : - डाइएसिटिल के कारण

19.: - इन्द्रधनुष में किस रंग का विक्षेपण अधिक होता है?

ans : - लाल रंग

20.: - सूर्य की किरण में कितने रंग होते हैं?

ans : - 7

21.: - ‘टाइपराइटर’ (टंकण मशीन) के आविष्कारक कौन हैं?

ans : - शोल्स

22.: - सिरका को लैटिन भाषा में क्या कहा जाता है।

ans : - ऐसीटम

23.: - दूध की शुद्धता का मापन किस यन्त्र से किया जाता है?

ans : - लैक्टोमीटर

24.: - पृथ्वी पर सबसे अधिक मात्रा में पाया जाने वाला धातु तत्त्व कौन-सा है?

ans : - ऐलुमिनियम

25.: - मोती मुख्य रूप से किस पदार्थ का बना होता है?

ans : - कैल्सियम कार्बोनेट

26.: - मानव शरीर में सबसे अधिक मात्रा में कौन-सा तत्व पाया जाता है?

ans : - ऑक्सीजन

27.: - आम का वानस्पतिक नाम क्या है?

ans : - मेंगीफ़ेरा इण्डिका

28.: - कॉफी पाउडर के साथ मिलाया जाने वाला ‘चिकोरी चूर्ण’ प्राप्त होता है

ans : - -जड़ों से

29.: - ‘विटामिन-सी’ का सबसे अच्छा स्त्रोत क्या है?

ans : - आंवला

30.: - सबसे अधिक तीव्रता की ध्वनि कौन उत्पन्न करता है?

ans : - बाघ

31.: - मानव शरीर में सबसे लम्बी कोशिका कौन-सी होती है?

ans : - तंत्रिका कोशिका

32.: - दाँत मुख्य रूप से किस पदार्थ के बने होते हैं?

ans : - डेंटाइन के

33.: - किस जंतु की आकृति पैर की चप्पल के समान होती है?

ans : - पैरामीशियम

34.: - निम्न में से किस पदार्थ में प्रोटीन नहीं पाया जाता है?

ans : - चावल

35.: - मानव का मस्तिष्क लगभग कितने ग्राम का होता है?

ans : - 1350

36.: - रक्त में पायी जाने वाली धातु है

ans : - -लोहा

37.: - मांसपेशियों में किस अम्ल के एकत्रित होने से थकावट आती है?

ans : - लैक्टिक अम्ल

38.: - किण्वन का उदाहरण है

ans : - -दूध का खट्टा होना,खाने की ब्रेड का बनना,गीले आटे का खट्टा होना

39.: - केंचुए की कितनी आँखें होती हैं?

ans : - एक भी नहीं

40.: - गाजर किस विटामिन का समृद्ध स्रोत है?

ans : - विटामिन a


 *भौतिक राशि physical quantities अन्य भौतिक राशियों से संबंध* 


1. क्षेत्रफल area लंबाई × चौड़ाई


2. आयतन volume लंबाई× चौड़ाई×ऊंचाई


3. द्रव्यमान घनत्व density द्रव्यमान/आय

4. आवृत्ति frequency 1/आवर्तकाल


5. वेग velocity विस्थापन/समय


6. चाल speed दूरी/समय


7. त्वरण acceleration वेग/समय


8. बल force द्रव्यमान × त्वरण


9. आवेग impulse बल × समय


10. कार्य work बल × दूरी


11. ऊर्जा energy बल × दूरी


12. शक्ति power कार्य/समय


13. संवेग momentum द्रव्यमान × वेग


14. दाब pressure बल/क्षेत्रफल


15. प्रतिबल stress बल/क्षेत्रफल


16. विकृति strain विमा में परिवर्तन/मूल विमा


17. प्रत्यास्थता गुणांक coefficient of elasticity प्रतिबल/विकृति


18. पृष्ठ तनाव surface tension बल/लंबाई


19. पृष्ठ ऊर्जा surface energy ऊर्जा/क्षेत्रफल


20. वेग प्रवणता velocity gradient वेग/दूरी


21. दाब प्रवणता pressure gradient दाब/दूरी


22. श्यानता गुणांक coefficient of viscosity बल/(क्षेत्रफल× वेग प्रवणता)


23. कोण angel चाप/त्रिज्या


24. त्रिकोणमितीय अनुपात trigonometric ratio लंबाई/लंबाई


25. कोणीय वेग angular velocity कोण/समय


26. कोणीय त्वरण angular acelleration कोणीय वेग/समय


27. कोणीय संवेग angular momentum जड़त्व आघूर्ण × कोणीय वेग


28. जड़त्व आघूर्ण moment of inertia द्रव्यमान× (परिभ्रमण त्रिज्या)2


29. बल आघूर्ण torque बल × दूरी


30. कोणीय आवृत्ति angular frequency 2π × आवृत्ति


31. गुरुत्वीय सार्वत्रिक नियतांक universal constant of gravity बल× (दूरी)2/(द्रव्यमान)2


32. प्लांक नियतांक plank’s constant ऊर्जा/आवृत्ति


33. विशिष्ट उष्मा specific heat उष्मीय ऊर्जा/(द्रव्यमान× ताप)


34. उष्मा धारिता heat capacity ऊष्मीय ऊर्जा/ताप


35. बोल्टजमान नियतांक boltzmann’s constant ऊर्जा/ताप


36. स्टीफन नियतांक stefan’s constant (ऊर्जा/क्षेत्रफल× समय)/(ताप)4


37. गैस नियतांक gas constant (दाब× आयतन)/(मोल× ताप )


38. आवेश charge विद्युत धारा × समय


39. विभवातंर potential difference कार्य/आवेश


40. प्रतिरोध resistance विभवांतर/विद्युत धारा


41. धारिता capacity आवेश/विभवांतर


42. विद्युत क्षेत्र electric field वैद्युत बल/आवेश


43. चुम्बकीय क्षेत्र magnetic field बल/(विद्युत धारा× लंबाई)


44. चुम्बकीय फ्लक्स magnetic flux चुम्बकीय क्षेत्र × लंबाई


45. प्रेरकत्व inductance चुम्बकीय फ्लक्स/विद्युत धारा


46. वीन नियतांक wein’s constant तरंगदैर्ध्य ×ताप


47. चालकता conductivity 1/प्रतिरोध


48. एंट्रॅापी entropy ऊष्मीय ऊर्जा / ताप


49. गुप्त उष्मा latent heat उष्मीय ऊर्जा / द्रव्यमान


50. तापीय प्रसार गुणांक coefficient of thermal expansion विमा में परिवर्तन / (मूल विमा × ताप )


nbsp51. आयतन प्रत्यास्थता गुणांक bulk modulus ( आयतन × दाब में परिवर्तन )/आयतन में परिवर्तन


52. वैद्युत प्रतिरोधकता electric resistance ( प्रतिरोध × क्षेत्रफल )/ लंबाई


53. वैद्युत द्विध्रुव आघूर्ण electric dipole moment बल आघूर्ण / विद्युत क्षेत्र


54. चुम्बकीय द्विध्रुव आघूर्ण magnetic dipole moment बल आघूर्ण / चुम्बकीय क्षेत्र


55. चुम्बकीय क्षेत्र प्रबलता चुम्बकीय आघूर्ण / आयतन


56. अपवर्तनांक refractive index निर्वात में प्रकाश की चाल/माध्यम में प्रकाश की चाल


57. तरंग संख्या wave number 2π / तरंगदैर्ध्य


58. विकिरण शक्ति radiant power उत्सर्जित ऊर्जा / समय


59. विकिरण तीव्रता radiant intensity विकिरण शक्ति / घन कोण


60. हबल नियतांक hubble constant पश्च सरण चाल /दूरी


*जीव विज्ञान के प्रश्न* :-


1.: - मांसपेशियों में किस अम्ल के एकत्रित होने से थकावट आती है?

ans : - लैक्टिक अम्ल

2.: - अंगूर में कौन-सा अम्ल पाया जाता है?

ans : - टार्टरिक अम्ल

3.: - कैंसर सम्बन्धी रोगों का अध्ययन कहलाता है

ans : - -ऑरगेनोलॉजी

4.: - मानव शरीर में सबसे लम्बी कोशिका कौन-सी होती है?

ans : - तंत्रिका कोशिका

5.: - दाँत मुख्य रूप से किस पदार्थ के बने होते हैं?

ans : - डेंटाइन के

6.: - किस जंतु की आकृति पैर की चप्पल के समान होती है?

ans : - पैरामीशियम

7.: - केंचुए की कितनी आँखें होती हैं?

ans : - एक भी नहीं

8.: - गाजर किस विटामिन का समृद्ध स्रोत है?

ans : - विटामिन a

9.: - निम्न में से किस पदार्थ में प्रोटीन नहीं पाया जाता है?

ans : - चावल

10.: - मानव का मस्तिष्क लगभग कितने ग्राम का होता है?

ans : - 1350

11.: - रक्त में पायी जाने वाली धातु है

ans : - -लोहा

12.: - किण्वन का उदाहरण है

ans : - -दूध का खट्टा होना,खाने की ब्रेड का बनना,गीले आटे का खट्टा होना

13.: - निम्न में से कौन-सा आहार मानव शरीर में नये ऊतकों की वृद्धि के लिए पोषक तत्व प्रदान करता है?

ans : - पनीर

14.: - निम्न में से कौन एक उड़ने वाली छिपकली है?

ans : - ड्रेको

15.: - घोंसला बनाने वाला एकमात्र साँप कौन-सा है?

ans : - किंग कोबरा

16.: - भारत में पायी जाने वाली सबसे बड़ी मछली कौन-सी है?

ans : - ह्वेल शार्क

17.: - दालें किसका एक अच्छा स्रोत होती हैं?

ans : - प्रोटीन

18.: - देशी घी में से सुगन्ध क्यों आती है?

ans : - डाइएसिटिल के कारण

19.: - इन्द्रधनुष में किस रंग का विक्षेपण अधिक होता है?

ans : - लाल रंग

20.: - टेलीविजन का आविष्कार किसने किया था?

ans : - जे. एल. बेयर्ड

21: - हीरा चमकदार क्यों दिखाई देता है?

ans : - सामूहिक आंतरिक परावर्तन के कारण

22.: - ‘गोबर गैस’ में मुख्य रूप से क्या पाया जाता है।

ans : - मिथेन

23.: - दूध की शुद्धता का मापन किस यन्त्र से किया जाता है?

ans : - लैक्टोमीटर

24.: - पृथ्वी पर सबसे अधिक मात्रा में पाया जाने वाला धातु तत्त्व कौन-सा है?

ans : - ऐलुमिनियम

25.: - मोती मुख्य रूप से किस पदार्थ का बना होता है?

ans : - कैल्सियम कार्बोनेट

26.: - मानव शरीर में सबसे अधिक मात्रा में कौन-सा तत्व पाया जाता है?

ans : - ऑक्सीजन

27.: - किस प्रकार के ऊतक शरीर के सुरक्षा कवच का कार्य करते हैं?

ans : - एपिथीलियम ऊतक

28.: - मनुष्य ने सर्वप्रथम किस जन्तु को अपना पालतू बनाया?

ans : - कुत्ता

29.: - किस वैज्ञानिक ने सर्वप्रथम बर्फ़ के दो टुकड़ों को आपस में घिसकर पिघला दिया?

ans : - डेवी

30.: - सबसे अधिक तीव्रता की ध्वनि कौन उत्पन्न करता है?

ans : - बाघ

31.: - जब ध्वनि तरंग चलती हैं, तो वे अपने साथ ले जाती हैं

ans : - -ऊर्जा

32.: - सूर्य ग्रहण के समय सूर्य का कौन-सा भाग दिखाई देता है?

ans : - किरीट

33.: - सूर्य की किरण में कितने रंग होते हैं?

ans : - 7

34.: - ‘टाइपराइटर’ (टंकण मशीन) के आविष्कारक कौन हैं?

ans : - शोल्स

35.: - सिरका को लैटिन भाषा में क्या कहा जाता है।

ans : - ऐसीटम

36.: - कपड़ों से जंग के धब्बे हटाने के लिये प्रयोग किया जाता है

ans : - -ऑक्ज़ैलिक अम्ल

37.: - गन्ने में ‘लाल सड़न रोग’ किसके कारण उत्पन्न होता है?

ans : - कवकों द्वारा

38.: - आम का वानस्पतिक नाम क्या है?

ans : - मेंगीफ़ेरा इण्डिका

39.: - कॉफी पाउडर के साथ मिलाया जाने वाला ‘चिकोरी चूर्ण’ प्राप्त होता है

ans : - -जड़ों से

40.: - ‘विटामिन-सी’ का सबसे अच्छा स्त्रोत क्या है?

ans : - आंवला


  *☄भारतीय संविधान - प्रश्नोत्तर☄*



प्रश्‍न 1- भारतीय संविधान सभा की प्रथम बैठक कब हुई । 

उत्‍तर - 9 दिसम्‍बर 1946 । 

प्रश्‍न 2- स‍ंविधान सभा का स्‍थाई अध्‍यक्ष कौन था । 

उत्‍तर - डॉ. राजेंन्‍द्र प्रसाद । 

प्रश्‍न 3- संविधान सभा का अस्‍थाई अध्‍यक्ष कौन था । 

उत्‍तर - डॉ. सच्चिदानंद सिन्‍हा । 

प्रश्‍न 4- संविधान सभा की प्रारूप समिति के अध्‍यक्ष कौन थे । 

उत्‍तर - डॉ. भीमराव अम्‍बेडकर । 

प्रश्‍न 5- संविधान सभा का औपचारिक रूप से प्रतिपादन किसने किया । 

उत्‍तर - एम. एन. राय । 

प्रश्‍न 6- भारत में संविधान सभा गठित करने का आधार क्‍या था । 

उत्‍तर - कैबिनेट मिशन योजना (1946) । 

प्रश्‍न 7- संविधान के गठन की मांग सर्वप्रथम 1895 में किस व्‍यक्ति ने की । 

उत्‍तर - बाल गंगाधर तिलक । 

प्रश्‍न 8- संविधान सभा में देशी रियासतों के कितने प्रतिनिधि थे । 

उत्‍तर - 70 । 

प्रश्‍न 9- संविधान सभा में किस देशी रियासत के प्रतिनिधि ने भाग नही लिया । 

उत्‍तर - हैदराबाद । 

प्रश्‍न 10- बी. आर. अम्‍बेडकर कहॉं के संविधान सभा में निर्वाचित हुए । 

उत्‍तर - बंगाल से । 

प्रश्‍न 11- संविधान सभा का संवैधानिक सलाहकार किसे नियुक्‍त किया गया था । 

उत्‍तर - बी. एन. राव । 

प्रश्‍न 12- संविधान सभा की प्रारूप समिति का गठन कब हुआ । 

उत्‍तर - 29 अगस्‍त 1947 । 

प्रश्‍न 13- संविधान की प्रारूप समिति के समक्ष प्रस्‍तावना का प्रस्‍ताव किसने रखा । 

उत्‍तर - जवाहर लाल नेहरू । 

प्रश्‍न 14- संविधान सभा की रचना हेतु संविधान का विचार सर्वप्रथम किसने प्रस्‍तुत किया । 

उत्‍तर - स्‍वराज पार्टी ने 1924 में । 

प्रश्‍न 15- संविधान सभा में भारत के संविधान को कब स्‍वीकृत किया । 

उत्‍तर - 26 नवम्‍बर 1946 । 

प्रश्‍न 16- संविधान को बनाने में कितना समय लगा । 

उत्‍तर - 2 वर्ष 11 माह 18 दिन । 

प्रश्‍न 17- स‍ंविधान में कितने अनुच्‍छेद है। 

उत्‍तर - 444 । 

प्रश्‍न 18- संविधान में कितने अध्‍याय है। 

उत्‍तर - 22 । 

प्रश्‍न 19- भारतीय सभा में कितनी अनुसूचियॉ है। 

उत्‍तर - 12 । 

प्रश्‍न 20- संविधान सभा का चुनाव किस आधार पर हुआ । 

उत्‍तर - वर्गीय मताधिकार पर।


*महत्वपूर्ण फॉर्मूले एवं जानकारियाँ*


👇👌👌


1. तरंग चलती हैं, तो वे अपने साथ ले जाती हैं

ans : - -ऊर्जा

2.: - सूर्य ग्रहण के समय सूर्य का कौन-सा भाग दिखाई देता है?

ans : - किरीट

3.: - कपड़ों से जंग के धब्बे हटाने के लिये प्रयोग किया 


ans : - -ऑक्ज़ैलिक अम्ल

4.: - गन्ने में ‘लाल सड़न रोग’ किसके कारण उत्पन्न होता है?

ans : - कवकों द्वारा

5.: - टेलीविजन का आविष्कार किसने किया था?

ans : - जे. एल. बेयर्ड

6.: - किस प्रकार के ऊतक शरीर के सुरक्षा कवच का कार्य करते हैं?

ans : - एपिथीलियम ऊतक

7.: - मनुष्य ने सर्वप्रथम किस जन्तु को अपना पालतू बनाया?

ans : - कुत्ता

8.: - किस वैज्ञानिक ने सर्वप्रथम बर्फ़ के दो टुकड़ों को आपस में घिसकर पिघला दिया?

ans : - डेवी

9: - हीरा चमकदार क्यों दिखाई देता है?

ans : - सामूहिक आंतरिक परावर्तन के कारण

10.: - ‘गोबर गैस’ में मुख्य रूप से क्या पाया जाता है।

ans : - मिथेन

11.: - निम्न में से कौन-सा आहार मानव शरीर में नये ऊतकों की वृद्धि के लिए पोषक तत्व प्रदान करता है?

ans : - पनीर

12.: - निम्न में से कौन एक उड़ने वाली छिपकली है?

ans : - ड्रेको

13.: - अंगूर में कौन-सा अम्ल पाया जाता है?

ans : - टार्टरिक अम्ल

14.: - कैंसर सम्बन्धी रोगों का अध्ययन कहलाता है

ans : - oncology

15.: - घोंसला बनाने वाला एकमात्र साँप कौन-सा है?

ans : - किंग कोबरा

16.: - भारत में पायी जाने वाली सबसे बड़ी मछली कौन-सी है?

ans : - ह्वेल शार्क

17.: - दालें किसका एक अच्छा स्रोत होती हैं?

ans : - प्रोटीन

18.: - देशी घी में से सुगन्ध क्यों आती है?

ans : - डाइएसिटिल के कारण

19.: - इन्द्रधनुष में किस रंग का विक्षेपण अधिक होता है?

ans : - लाल रंग

20.: - सूर्य की किरण में कितने रंग होते हैं?

ans : - 7

21.: - ‘टाइपराइटर’ (टंकण मशीन) के आविष्कारक कौन हैं?

ans : - शोल्स

22.: - सिरका को लैटिन भाषा में क्या कहा जाता है।

ans : - ऐसीटम

23.: - दूध की शुद्धता का मापन किस यन्त्र से किया जाता है?

ans : - लैक्टोमीटर

24.: - पृथ्वी पर सबसे अधिक मात्रा में पाया जाने वाला धातु तत्त्व कौन-सा है?

ans : - ऐलुमिनियम

25.: - मोती मुख्य रूप से किस पदार्थ का बना होता है?

ans : - कैल्सियम कार्बोनेट

26.: - मानव शरीर में सबसे अधिक मात्रा में कौन-सा तत्व पाया जाता है?

ans : - ऑक्सीजन

27.: - आम का वानस्पतिक नाम क्या है?

ans : - मेंगीफ़ेरा इण्डिका

28.: - कॉफी पाउडर के साथ मिलाया जाने वाला ‘चिकोरी चूर्ण’ प्राप्त होता है

ans : - -जड़ों से

29.: - ‘विटामिन-सी’ का सबसे अच्छा स्त्रोत क्या है?

ans : - आंवला

30.: - सबसे अधिक तीव्रता की ध्वनि कौन उत्पन्न करता है?

ans : - बाघ

31.: - मानव शरीर में सबसे लम्बी कोशिका कौन-सी होती है?

ans : - तंत्रिका कोशिका

32.: - दाँत मुख्य रूप से किस पदार्थ के बने होते हैं?

ans : - डेंटाइन के

33.: - किस जंतु की आकृति पैर की चप्पल के समान होती है?

ans : - पैरामीशियम

34.: - निम्न में से किस पदार्थ में प्रोटीन नहीं पाया जाता है?

ans : - चावल

35.: - मानव का मस्तिष्क लगभग कितने ग्राम का होता है?

ans : - 1350

36.: - रक्त में पायी जाने वाली धातु है

ans : - -लोहा

37.: - मांसपेशियों में किस अम्ल के एकत्रित होने से थकावट आती है?

ans : - लैक्टिक अम्ल

38.: - किण्वन का उदाहरण है

ans : - -दूध का खट्टा होना,खाने की ब्रेड का बनना,गीले आटे का खट्टा होना

39.: - केंचुए की कितनी आँखें होती हैं?

ans : - एक भी नहीं

40.: - गाजर किस विटामिन का समृद्ध स्रोत है?

ans : - विटामिन a


 *भौतिक राशि physical quantities अन्य भौतिक राशियों से संबंध* 


1. क्षेत्रफल area लंबाई × चौड़ाई


2. आयतन volume लंबाई× चौड़ाई×ऊंचाई


3. द्रव्यमान घनत्व density द्रव्यमान/आय

4. आवृत्ति frequency 1/आवर्तकाल


5. वेग velocity विस्थापन/समय


6. चाल speed दूरी/समय


7. त्वरण acceleration वेग/समय


8. बल force द्रव्यमान × त्वरण


9. आवेग impulse बल × समय


10. कार्य work बल × दूरी


11. ऊर्जा energy बल × दूरी


12. शक्ति power कार्य/समय


13. संवेग momentum द्रव्यमान × वेग


14. दाब pressure बल/क्षेत्रफल


15. प्रतिबल stress बल/क्षेत्रफल


16. विकृति strain विमा में परिवर्तन/मूल विमा


17. प्रत्यास्थता गुणांक coefficient of elasticity प्रतिबल/विकृति


18. पृष्ठ तनाव surface tension बल/लंबाई


19. पृष्ठ ऊर्जा surface energy ऊर्जा/क्षेत्रफल


20. वेग प्रवणता velocity gradient वेग/दूरी


21. दाब प्रवणता pressure gradient दाब/दूरी


22. श्यानता गुणांक coefficient of viscosity बल/(क्षेत्रफल× वेग प्रवणता)


23. कोण angel चाप/त्रिज्या


24. त्रिकोणमितीय अनुपात trigonometric ratio लंबाई/लंबाई


25. कोणीय वेग angular velocity कोण/समय


26. कोणीय त्वरण angular acelleration कोणीय वेग/समय


27. कोणीय संवेग angular momentum जड़त्व आघूर्ण × कोणीय वेग


28. जड़त्व आघूर्ण moment of inertia द्रव्यमान× (परिभ्रमण त्रिज्या)2


29. बल आघूर्ण torque बल × दूरी


30. कोणीय आवृत्ति angular frequency 2π × आवृत्ति


31. गुरुत्वीय सार्वत्रिक नियतांक universal constant of gravity बल× (दूरी)2/(द्रव्यमान)2


32. प्लांक नियतांक plank’s constant ऊर्जा/आवृत्ति


33. विशिष्ट उष्मा specific heat उष्मीय ऊर्जा/(द्रव्यमान× ताप)


34. उष्मा धारिता heat capacity ऊष्मीय ऊर्जा/ताप


35. बोल्टजमान नियतांक boltzmann’s constant ऊर्जा/ताप


36. स्टीफन नियतांक stefan’s constant (ऊर्जा/क्षेत्रफल× समय)/(ताप)4


37. गैस नियतांक gas constant (दाब× आयतन)/(मोल× ताप )


38. आवेश charge विद्युत धारा × समय


39. विभवातंर potential difference कार्य/आवेश


40. प्रतिरोध resistance विभवांतर/विद्युत धारा


41. धारिता capacity आवेश/विभवांतर


42. विद्युत क्षेत्र electric field वैद्युत बल/आवेश


43. चुम्बकीय क्षेत्र magnetic field बल/(विद्युत धारा× लंबाई)


44. चुम्बकीय फ्लक्स magnetic flux चुम्बकीय क्षेत्र × लंबाई


45. प्रेरकत्व inductance चुम्बकीय फ्लक्स/विद्युत धारा


46. वीन नियतांक wein’s constant तरंगदैर्ध्य ×ताप


47. चालकता conductivity 1/प्रतिरोध


48. एंट्रॅापी entropy ऊष्मीय ऊर्जा / ताप


49. गुप्त उष्मा latent heat उष्मीय ऊर्जा / द्रव्यमान


50. तापीय प्रसार गुणांक coefficient of thermal expansion विमा में परिवर्तन / (मूल विमा × ताप )


nbsp51. आयतन प्रत्यास्थता गुणांक bulk modulus ( आयतन × दाब में परिवर्तन )/आयतन में परिवर्तन


52. वैद्युत प्रतिरोधकता electric resistance ( प्रतिरोध × क्षेत्रफल )/ लंबाई


53. वैद्युत द्विध्रुव आघूर्ण electric dipole moment बल आघूर्ण / विद्युत क्षेत्र


54. चुम्बकीय द्विध्रुव आघूर्ण magnetic dipole moment बल आघूर्ण / चुम्बकीय क्षेत्र


55. चुम्बकीय क्षेत्र प्रबलता चुम्बकीय आघूर्ण / आयतन


56. अपवर्तनांक refractive index निर्वात में प्रकाश की चाल/माध्यम में प्रकाश की चाल


57. तरंग संख्या wave number 2π / तरंगदैर्ध्य


58. विकिरण शक्ति radiant power उत्सर्जित ऊर्जा / समय


59. विकिरण तीव्रता radiant intensity विकिरण शक्ति / घन कोण


60. हबल नियतांक hubble constant पश्च सरण चाल /दूरी


 *जीव विज्ञान के प्रश्न*


1.: - मांसपेशियों में किस अम्ल के एकत्रित होने से थकावट आती है?

ans : - लैक्टिक अम्ल

2.: - अंगूर में कौन-सा अम्ल पाया जाता है?

ans : - टार्टरिक अम्ल

3.: - कैंसर सम्बन्धी रोगों का अध्ययन कहलाता है

ans : - -ऑरगेनोलॉजी

4.: - मानव शरीर में सबसे लम्बी कोशिका कौन-सी होती है?

ans : - तंत्रिका कोशिका

5.: - दाँत मुख्य रूप से किस पदार्थ के बने होते हैं?

ans : - डेंटाइन के

6.: - किस जंतु की आकृति पैर की चप्पल के समान होती है?

ans : - पैरामीशियम

7.: - केंचुए की कितनी आँखें होती हैं?

ans : - एक भी नहीं

8.: - गाजर किस विटामिन का समृद्ध स्रोत है?

ans : - विटामिन a

9.: - निम्न में से किस पदार्थ में प्रोटीन नहीं पाया जाता है?

ans : - चावल

10.: - मानव का मस्तिष्क लगभग कितने ग्राम का होता है?

ans : - 1350

11.: - रक्त में पायी जाने वाली धातु है

ans : - -लोहा

12.: - किण्वन का उदाहरण है

ans : - -दूध का खट्टा होना,खाने की ब्रेड का बनना,गीले आटे का खट्टा होना

13.: - निम्न में से कौन-सा आहार मानव शरीर में नये ऊतकों की वृद्धि के लिए पोषक तत्व प्रदान करता है?

ans : - पनीर

14.: - निम्न में से कौन एक उड़ने वाली छिपकली है?

ans : - ड्रेको

15.: - घोंसला बनाने वाला एकमात्र साँप कौन-सा है?

ans : - किंग कोबरा

16.: - भारत में पायी जाने वाली सबसे बड़ी मछली कौन-सी है?

ans : - ह्वेल शार्क

17.: - दालें किसका एक अच्छा स्रोत होती हैं?

ans : - प्रोटीन

18.: - देशी घी में से सुगन्ध क्यों आती है?

ans : - डाइएसिटिल के कारण

19.: - इन्द्रधनुष में किस रंग का विक्षेपण अधिक होता है?

ans : - लाल रंग

20.: - टेलीविजन का आविष्कार किसने किया था?

ans : - जे. एल. बेयर्ड

21: - हीरा चमकदार क्यों दिखाई देता है?

ans : - सामूहिक आंतरिक परावर्तन के कारण

22.: - ‘गोबर गैस’ में मुख्य रूप से क्या पाया जाता है।

ans : - मिथेन

23.: - दूध की शुद्धता का मापन किस यन्त्र से किया जाता है?

ans : - लैक्टोमीटर

24.: - पृथ्वी पर सबसे अधिक मात्रा में पाया जाने वाला धातु तत्त्व कौन-सा है?

ans : - ऐलुमिनियम

25.: - मोती मुख्य रूप से किस पदार्थ का बना होता है?

ans : - कैल्सियम कार्बोनेट

26.: - मानव शरीर में सबसे अधिक मात्रा में कौन-सा तत्व पाया जाता है?

ans : - ऑक्सीजन

27.: - किस प्रकार के ऊतक शरीर के सुरक्षा कवच का कार्य करते हैं?

ans : - एपिथीलियम ऊतक

28.: - मनुष्य ने सर्वप्रथम किस जन्तु को अपना पालतू बनाया?

ans : - कुत्ता

29.: - किस वैज्ञानिक ने सर्वप्रथम बर्फ़ के दो टुकड़ों को आपस में घिसकर पिघला दिया?

ans : - डेवी

30.: - सबसे अधिक तीव्रता की ध्वनि कौन उत्पन्न करता है?

ans : - बाघ

31.: - जब ध्वनि तरंग चलती हैं, तो वे अपने साथ ले जाती हैं

ans : - -ऊर्जा

32.: - सूर्य ग्रहण के समय सूर्य का कौन-सा भाग दिखाई देता है?

ans : - किरीट

33.: - सूर्य की किरण में कितने रंग होते हैं?

ans : - 7

34.: - ‘टाइपराइटर’ (टंकण मशीन) के आविष्कारक कौन हैं?

ans : - शोल्स

35.: - सिरका को लैटिन भाषा में क्या कहा जाता है।

ans : - ऐसीटम

36.: - कपड़ों से जंग के धब्बे हटाने के लिये प्रयोग किया जाता है

ans : - -ऑक्ज़ैलिक अम्ल

37.: - गन्ने में ‘लाल सड़न रोग’ किसके कारण उत्पन्न होता है?

ans : - कवकों द्वारा

38.: - आम का वानस्पतिक नाम क्या है?

ans : - मेंगीफ़ेरा इण्डिका

39.: - कॉफी पाउडर के साथ मिलाया जाने वाला ‘चिकोरी चूर्ण’ प्राप्त होता है

ans : - -जड़ों से

40.: - ‘विटामिन-सी’ का सबसे अच्छा स्त्रोत क्या है?

ans : - आंँवला


  *☄भारतीय संविधान - प्रश्नोत्तर☄*



प्रश्‍न 1- भारतीय संविधान सभा की प्रथम बैठक कब हुई । 

उत्‍तर - 9 दिसम्‍बर 1946 । 

प्रश्‍न 2- स‍ंविधान सभा का स्‍थाई अध्‍यक्ष कौन था । 

उत्‍तर - डॉ. राजेंन्‍द्र प्रसाद । 

प्रश्‍न 3- संविधान सभा का अस्‍थाई अध्‍यक्ष कौन था । 

उत्‍तर - डॉ. सच्चिदानंद सिन्‍हा । 

प्रश्‍न 4- संविधान सभा की प्रारूप समिति के अध्‍यक्ष कौन थे । 

उत्‍तर - डॉ. भीमराव अम्‍बेडकर । 

प्रश्‍न 5- संविधान सभा का औपचारिक रूप से प्रतिपादन किसने किया । 

उत्‍तर - एम. एन. राय । 

प्रश्‍न 6- भारत में संविधान सभा गठित करने का आधार क्‍या था । 

उत्‍तर - कैबिनेट मिशन योजना (1946) । 

प्रश्‍न 7- संविधान के गठन की मांग सर्वप्रथम 1895 में किस व्‍यक्ति ने की । 

उत्‍तर - बाल गंगाधर तिलक । 

प्रश्‍न 8- संविधान सभा में देशी रियासतों के कितने प्रतिनिधि थे । 

उत्‍तर - 70 । 

प्रश्‍न 9- संविधान सभा में किस देशी रियासत के प्रतिनिधि ने भाग नही लिया । 

उत्‍तर - हैदराबाद । 

प्रश्‍न 10- बी. आर. अम्‍बेडकर कहॉं के संविधान सभा में निर्वाचित हुए । 

उत्‍तर - बंगाल से । 

प्रश्‍न 11- संविधान सभा का संवैधानिक सलाहकार किसे नियुक्‍त किया गया था । 

उत्‍तर - बी. एन. राव । 

प्रश्‍न 12- संविधान सभा की प्रारूप समिति का गठन कब हुआ । 

उत्‍तर - 29 अगस्‍त 1947 । 

प्रश्‍न 13- संविधान की प्रारूप समिति के समक्ष प्रस्‍तावना का प्रस्‍ताव किसने रखा । 

उत्‍तर - जवाहर लाल नेहरू । 

प्रश्‍न 14- संविधान सभा की रचना हेतु संविधान का विचार सर्वप्रथम किसने प्रस्‍तुत किया । 

उत्‍तर - स्‍वराज पार्टी ने 1924 में । 

प्रश्‍न 15- संविधान सभा में भारत के संविधान को कब स्‍वीकृत किया । 

उत्‍तर - 26 नवम्‍बर 1946 । 

प्रश्‍न 16- संविधान को बनाने में कितना समय लगा । 

उत्‍तर - 2 वर्ष 11 माह 18 दिन । 

प्रश्‍न 17- स‍ंविधान में कितने अनुच्‍छेद है। 

उत्‍तर - 444 । 

प्रश्‍न 18- संविधान में कितने अध्‍याय है। 

उत्‍तर - 22 । 

प्रश्‍न 19- भारतीय सभा में कितनी अनुसूचियॉ है। 

उत्‍तर - 12 । 

प्रश्‍न 20- संविधान सभा का चुनाव किस आधार पर हुआ । 

उत्‍तर - वर्गीय मताधिकार पर ।


1. (α+в)²= α²+2αв+в²

2. (α+в)²= (α-в)²+4αв

3. (α-в)²= α²-2αв+в²

4. (α-в)²= (α+в)²-4αв

5. α² + в²= (α+в)² - 2αв.

6. α² + в²= (α-в)² + 2αв.

7. α²-в² =(α + в)(α - в)

8. 2(α² + в²) = (α+ в)² + (α - в)²

9. 4αв = (α + в)² -(α-в)²

10. αв ={(α+в)/2}²-{(α-в)/2}²

11. (α + в + ¢)² = α² + в² + ¢² + 2(αв + в¢ + ¢α)

12. (α + в)³ = α³ + 3α²в + 3αв² + в³

13. (α + в)³ = α³ + в³ + 3αв(α + в)

14. (α-в)³=α³-3α²в+3αв²-в³

15. α³ + в³ = (α + в) (α² -αв + в²)

16. α³ + в³ = (α+ в)³ -3αв(α+ в)

17. α³ -в³ = (α -в) (α² + αв + в²)

18. α³ -в³ = (α-в)³ + 3αв(α-в)

ѕιη0° =0

ѕιη30° = 1/2

ѕιη45° = 1/√2

ѕιη60° = √3/2

ѕιη90° = 1

¢σѕ ιѕ σρρσѕιтє σƒ ѕιη

тαη0° = 0

тαη30° = 1/√3

тαη45° = 1

тαη60° = √3

тαη90° = ∞

¢σт ιѕ σρρσѕιтє σƒ тαη

ѕє¢0° = 1

ѕє¢30° = 2/√3

ѕє¢45° = √2

ѕє¢60° = 2

ѕє¢90° = ∞

¢σѕє¢ ιѕ σρρσѕιтє σƒ ѕє¢

2ѕιηα¢σѕв=ѕιη(α+в)+ѕιη(α-в)

2¢σѕαѕιηв=ѕιη(α+в)-ѕιη(α-в)

2¢σѕα¢σѕв=¢σѕ(α+в)+¢σѕ(α-в)

2ѕιηαѕιηв=¢σѕ(α-в)-¢σѕ(α+в)

ѕιη(α+в)=ѕιηα ¢σѕв+ ¢σѕα ѕιηв.

» ¢σѕ(α+в)=¢σѕα ¢σѕв - ѕιηα ѕιηв.

» ѕιη(α-в)=ѕιηα¢σѕв-¢σѕαѕιηв.

» ¢σѕ(α-в)=¢σѕα¢σѕв+ѕιηαѕιηв.

» тαη(α+в)= (тαηα + тαηв)/ (1−тαηαтαηв)

» тαη(α−в)= (тαηα − тαηв) / (1+ тαηαтαηв)

» ¢σт(α+в)= (¢σтα¢σтв −1) / (¢σтα + ¢σтв)

» ¢σт(α−в)= (¢σтα¢σтв + 1) / (¢σтв− ¢σтα)

» ѕιη(α+в)=ѕιηα ¢σѕв+ ¢σѕα ѕιηв.

» ¢σѕ(α+в)=¢σѕα ¢σѕв +ѕιηα ѕιηв.» ѕιη(α-в)=ѕιηα¢σѕв-¢σѕαѕιηв.

» ¢σѕ(α-в)=¢σѕα¢σѕв+ѕιηαѕιηв.

» тαη(α+в)= (тαηα + тαηв)/ (1−тαηαтαηв)

» тαη(α−в)= (тαηα − тαηв) / (1+ тαηαтαηв)

» ¢σт(α+в)= (¢σтα¢σтв −1) / (¢σтα + ¢σтв)

» ¢σт(α−в)= (¢σтα¢σтв + 1) / (¢σтв− ¢σтα)

α/ѕιηα = в/ѕιηв = ¢/ѕιη¢ = 2я

» α = в ¢σѕ¢ + ¢ ¢σѕв

» в = α ¢σѕ¢ + ¢ ¢σѕα

» ¢ = α ¢σѕв + в ¢σѕα

» ¢σѕα = (в² + ¢²− α²) / 2в¢

» ¢σѕв = (¢² + α²− в²) / 2¢α

» ¢σѕ¢ = (α² + в²− ¢²) / 2¢α

» δ = αв¢/4я

» ѕιηθ = 0 тнєη,θ = ηπ

» ѕιηθ = 1 тнєη,θ = (4η + 1)π/2

» ѕιηθ =−1 тнєη,θ = (4η− 1)π/2

» ѕιηθ = ѕιηα тнєη,θ = ηπ (−1)^ηα


1. ѕιη2α = 2ѕιηα¢σѕα

2. ¢σѕ2α = ¢σѕ²α − ѕιη²α

3. ¢σѕ2α = 2¢σѕ²α − 1

4. ¢σѕ2α = 1 − ѕιη²α

5. 2ѕιη²α = 1 − ¢σѕ2α

6. 1 + ѕιη2α = (ѕιηα + ¢σѕα)²

7. 1 − ѕιη2α = (ѕιηα − ¢σѕα)²

8. тαη2α = 2тαηα / (1 − тαη²α)

9. ѕιη2α = 2тαηα / (1 + тαη²α)

10. ¢σѕ2α = (1 − тαη²α) / (1 + тαη²α)

11. 4ѕιη³α = 3ѕιηα − ѕιη3α

12. 4¢σѕ³α = 3¢σѕα + ¢σѕ3α


» ѕιη²θ+¢σѕ²θ=1

» ѕє¢²θ-тαη²θ=1

» ¢σѕє¢²θ-¢σт²θ=1

» ѕιηθ=1/¢σѕє¢θ

» ¢σѕє¢θ=1/ѕιηθ

» ¢σѕθ=1/ѕє¢θ

» ѕє¢θ=1/¢σѕθ

» тαηθ=1/¢σтθ

» ¢σтθ=1/тαηθ

» тαηθ=ѕιηθ/¢σѕθ


*"महत्वपूर्ण"*


   9th,10th,11th & 12th गणित विषय के सारे फॉर्मूले हैँ | कृपया करके सभी बच्चों के माता -पिता को जरूर शेयर करें और बच्चों को दिखाने को कहें।


» b. a. — bachelor of arts.

» m. a. — master of arts. »b.tech - bachelor of technology

» b. sc. — bachelor of science

» m. sc. — master of science

» b. sc. ag. — bachelor of science in agriculture

» m. sc. ag. — master of science in agriculture

» m. b. b. s. — bachelor of medicine and bachelor of surgery

» b.a.m.s- bachelor of ayurved medicine and surgery

» m. d. — doctor of medicine

» m. s. — master of surgery

» ph. d. / d. phil. — doctor of philosophy (arts & science)

» d. litt./lit. — doctor of literature / doctor of letters

» d. sc. — doctor of science

» b. com. — bachelor of commerce

» m. com. — master of commerce

» dr. — doctor

» b. p. — blood pressure

» mr. — mister

» mrs. — mistress

» m.s. — miss (used for female married & unmarried)

» miss — used before unmarried girls)

» m. p. — member of parliament

» m. l. a. — member of legislative assembly

» m. l. c. — member of legislative council

» p. m. — prime minister

» c. m. — chief minister

» c-in-c — commander-in-chief

» l. d. c. — lower division clerk

» u. d. c. — upper division clerk

» lt. gov. — lieutenant governor

» d. m. — district magistrate

» v. i. p. — very important  person

» i. t. o. — income tax officer

» c. i. d. — criminal investigation department

» c/o — care of

» s/o — son of

» c. b. i. — central bureau of investigation

» g. p. o. — general post office

» h. q. — head quarters

» e. o. e. — errors and omissions excepted

» kg. — kilogram

» kw. — kilowatts

gm. — gram

km. — kilometer

ltd. — limited

m. p. h. — miles per hour

km. p. h. — kilometre per hour

p. t. o. — please turn over

p. w. d. — public works department

c. p. w. d. — central public works department

u. s. a. — united states of america

u. k. — united kingdom (england)

u. p. — uttar pradesh

m. p. — madhya pradesh

h. p. — himachal pradesh

u. n. o. — united nations organization

w. h. o. — world health organization

b. b. c. — british broadcasting corporation

b. c. — before christ

a. c. — air conditioned

i. g. — inspector general (of police)

d. i. g. — deputy inspector general (of police)

s. s. p. — senior superintendent of police

d. s. p. — deputy superintendent of police

s. d. m. — sub-divisional magistrate

s. m. — station master

a. s. m. — assistant station master

v. c. — vice-chancellor

a. g. — accountant general

c. r. — confidential report

i. a. s. — indian administrative service

i. p. s. — indian police service

i. f. s. — indian foreign service or indian forest service

i. r. s. — indian revenue service

p. c. s. — provincial civil service

m. e. s. — military engineering service


☀full form of some technical words

» virus - vital information resource under seized.

» 3g -3rd generation.

» gsm - global system for mobile communication.

» cdma - code division multiple access.

» umts - universal mobile telecommunication system.

» sim - subscriber identity module .

» avi = audio video interleave

» rts = real time streaming

» sis = symbian

os installer file

» amr = adaptive multi-rate codec

» jad = java application descriptor

» jar = java archive

» jad = java application descriptor

» 3gpp = 3rd generation partnership project

» 3gp = 3rd generation project

» mp3 = mpeg player-3

» mp4 = mpeg-4 video file

» aac = advanced audio coding

» gif= graphic interchangeable format

» jpeg = joint photographic expert group

» bmp = bitmap

» swf = shock wave flash

» wmv = windows media video

» wma = windows media audio

» wav = waveform audio

» png = portable network graphics

» doc =document (microsoft corporation)

» pdf = portable document format

» m3g = mobile 3d graphics

» m4a = mpeg-4 audio file

» nth = nokia theme (series 40)

» thm = themes (sony ericsson)

» mmf =synthetic music mobile application file

» nrt = nokia ringtone

» xmf = extensible music file

» wbmp = wireless bitmap image

» dvx = divx video

» html = hyper text markup language

» wml =wireless markup language

» cd -compact disk.

» dvd - digital versatile disk.

» crt - cathode ray tube.

» dat - digital audio tape.

» dos - disk operating system.

» gui -graphical

user interface.

» http - hyper text transfer protocol.

» ip - internet protocol.

» isp - internet service provider.

» tcp - transmission control protocol.

» ups - uninterruptible power supply.

» hsdpa -high speed downlink packet access.

» edge - enhanced data rate for evolution.

» gsm- [global system for mobile communication]

» vhf - very high frequency.

» uhf - ultra highfrequency.

» gprs - general packet radio service.

» wap - wireless application protocol.

» tcp - transmission control protocol.

» arpanet - advanced research project agency network.

» ibm - international business machines.

» hp - hewlett packard.

» am/fm - amplitude/ frequency modulation


    

*☀airlines*


indian airlines - 1800 180 1407

jet airways - 1800 225 522

spice jet - 1800 180 3333

air india - 1800 227 722

kingfisher -1800 180 0101


*☀banks*


abn amro - 1800 112 224

canara bank - 1800 446 000

citibank - 1800 442 265

corporation bank - 1800 443 555

development credit bank - 1800 225 769

hdfc bank - 1800 227 227

icici bank - 1800 333 499

icici bank nri -1800 224 848

idbi bank -1800 116 999

indian bank -1800 425 1400

ing vysya -1800 449 900

kotak mahindra bank - 1800 226 022

lord krishna bank -1800 112 300

punjab national bank - 1800 122 222

state bank of india - 1800 441 955

syndicate bank - 1800 446 655


*☀automobiles*


mahindra scorpio -1800 226 006

maruti -1800 111 515

tata motors - 1800 255 52

windshield experts - 1800 113 636


*☀computers /it*


adrenalin - 1800 444 445

amd -1800 425 6664

apple computers-1800 444 683

canon -1800 333 366

cisco systems- 1800 221 777

compaq - hp -1800 444 999

data one broadband - 1800 424 1800

dell -1800 444 026

epson - 1800 44 0011

esys - 3970 0011

genesis tally academy - 1800 444 888

hcl - 1800 180 8080

ibm - 1800 443 333

lexmark - 1800 22 4477

marshal's point -1800 33 4488

microsoft - 1800 111 100

microsoft virus update - 1901 333 334

seagate - 1800 180 1104

symantec - 1800 44 5533

tvs electronics-1800 444 566

wep peripherals-1800 44 6446

wipro - 1800 333 312

xerox - 1800 180 1225

zenith - 1800 222 004


*☀indian railways*


general enquiry 139

central enquiry 131

reservation 139

railway reservation enquiry 1345, 1335 & 1330

centralised railway enquiry 133, 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8 & 9

couriers/packers &

movers

abt courier - 1800 448 585

afl wizz - 1800 229 696

agarwal packers & movers - 1800 114 321

associated packers p ltd - 1800 214 560

dhl - 1800 111 345

fedex - 1800 226 161

goel packers & movers - 1800 11 3456

ups - 1800 227 171


*☀home एप्लीन्सेस*


aiwa/sony - 1800 111 188

anchor switches - 1800 227 7979

blue star - 1800 222 200

bose audio - 112 673

bru coffee vending machines - 1800

4 7171

daikin air conditioners - 1800 444

222

dishtv - 1800 123 474

faber chimneys - 1800 214 595

godrej - 1800 225 511

grundfos pumps - 1800 334 555

lg - 1901 180 9999

philips - 1800 224 422

samsung - 1800 113 444

sanyo - 1800 110 101

voltas - 1800 334 546


     अब कुछ सांस्कृतिक जानकारी निम्नलिखित है।

👇👇👇

पाण्डव पाँच भाई थे जिनके नाम हैं -

1. युधिष्ठिर    2. भीम    3. अर्जुन

4. नकुल।      5. सहदेव


(इन पांचों के अलावा , महाबली कर्ण भी कुंती के ही पुत्र थे , परन्तु उनकी गिनती पांडवों में नहीं की जाती है)


     यहाँ ध्यान रखें कि पाण्डु के उपरोक्त पाँचों पुत्रों में से युधिष्ठिर, भीम और अर्जुन की माता कुन्ती थीं तथा, नकुल और सहदेव की माता माद्री थी। वहीँ धृतराष्ट्र और गांधारी के सौ पुत्र कौरव कहलाए, जिनके नाम हैं :-


1. दुर्योधन 2. दुःशासन 3. दुःसह

4. दुःशल 5. जलसंघ 6. सम 7. सह 8. विंद 9. अनुविंद 10. दुर्धर्ष 11. सुबाहु 12. दुषप्रधर्षण 13. दुर्मर्षण 14. दुर्मुख  15. दुष्कर्ण 16. विकर्ण 17. शल 18. सत्वान 19. सुलोचन 20. चित्र 21. उपचित्र 22. चित्राक्ष 23. चारुचित्र 24. शरासन 25. दुर्मद 26. दुर्विगाह  27. विवित्सु 28. विकटानन्द 29. ऊर्णनाभ 30. सुनाभ 31. नन्द  32. उपनन्द   33. चित्रबाण 34. चित्रवर्मा 35. सुवर्मा    36. दुर्विमोचन 37. अयोबाहु   38. महाबाहु  39. चित्रांग 40. चित्रकुण्डल 41. भीमवेग  42. भीमबल 43. बालाकि    44. बलवर्धन 45. उग्रायुध 46. सुषेण 47. कुण्डधर  48. महोदर 49. चित्रायुध   50. निषंगी 51. पाशी 52. वृन्दारक   53. दृढ़वर्मा    54. दृढ़क्षत्र 55. सोमकीर्ति  56. अनूदर    57. दढ़संघ 58. जरासंघ   59. सत्यसंघ 60. सद्सुवाक 61. उग्रश्रवा   62. उग्रसेन     63. सेनानी 64. दुष्पराजय 65. अपराजित  66. कुण्डशायी        67. विशालाक्ष 68. दुराधर   69. दृढ़हस्त    70. सुहस्त 71. वातवेग  72. सुवर्च    73. आदित्यकेतु 74. बह्वाशी   75. नागदत्त 76. उग्रशायी 77. कवचि    78. क्रथन। 79. कुण्डी 80. भीमविक्र 81. धनुर्धर  82. वीरबाहु 83. अलोलुप  84. अभय  85. दृढ़कर्मा 86. दृढ़रथाश्रय    87. अनाधृष्य 88. कुण्डभेदी।  89. विरवि 90. चित्रकुण्डल    91. प्रधम

92. अमाप्रमाथि    93. दीर्घरोमा

94. सुवीर्यवान     95. दीर्घबाहु

96. सुजात।         97. कनकध्वज   

98. कुण्डाशी        99. विरज

100. युयुत्सु


(इन 100 भाइयों के अलावा कौरवों की एक बहन भी थी… जिसका नाम "दुशाला" था, जिसका विवाह "जयद्रथ" से हुआ था)


"श्री मद्-भगवत गीता"के बारे में-


ॐ . किसको किसने सुनाई?

उ.- श्रीकृष्ण ने अर्जुन को सुनाई। 


ॐ . कब सुनाई?

उ.- आज से  5700 साल पहले सुनाई।


ॐ. भगवान ने किस दिन गीता सुनाई?

उ.- रविवार के दिन।


ॐ. कोन सी तिथि को?

उ.- एकादशी 


ॐ. कहा सुनाई?

उ.- कुरुक्षेत्र की रणभूमि में।


ॐ. कितनी देर में सुनाई?

उ.- लगभग 45 मिनट में


ॐ. क्यूँ  सुनाई?

उ.- कर्त्तव्य से भटके हुए अर्जुन को कर्त्तव्य सिखाने के लिए और आने वाली पीढियों को धर्म-ज्ञान सिखाने के लिए।


ॐ. कितने अध्याय है?

उ.- कुल 18 अध्याय


ॐ. कितने श्लोक है?

उ.- 700 श्लोक


ॐ. गीता में क्या-क्या बताया गया है?

उ.- ज्ञान-भक्ति-कर्म योग मार्गो की विस्तृत व्याख्या की गयी है, इन मार्गो पर चलने से व्यक्ति निश्चित ही परमपद का अधिकारी बन जाता है। 


ॐ. गीता को अर्जुन के अलावा 

और किन किन लोगो ने सुना?

उ.- धृतराष्ट्र एवं संजय ने


ॐ. अर्जुन से पहले गीता का पावन ज्ञान किन्हें मिला था?

उ.- भगवान सूर्यदेव को


ॐ. गीता की गिनती किन धर्म-ग्रंथो में आती है?

उ.- उपनिषदों में


ॐ. गीता किस महाग्रंथ का भाग है....?

उ.- गीता महाभारत के एक अध्याय शांति-पर्व का एक हिस्सा है।


ॐ. गीता का दूसरा नाम क्या है?

उ.- गीतोपनिषद


ॐ. गीता का सार क्या है?

उ.- प्रभु श्रीकृष्ण की शरण लेना


ॐ. गीता में किसने कितने श्लोक कहे है?

उ.- श्रीकृष्ण जी ने- 574

अर्जुन ने- 85 

धृतराष्ट्र ने- 1

संजय ने- 40.


     33 करोड नहीँ  33 कोटि देवी देवता हैँ हिँदू धर्म मेँ।


कोटि = प्रकार।


     देवभाषा संस्कृत में कोटि के दो अर्थ होते है, कोटि का मतलब प्रकार होता है और एक अर्थ करोड़ भी होता।


     हिन्दुओ के 33 करोड़ देवी देवता 


     कुल 33 प्रकार के देवी देवता हैँ हिँदू धर्म मे :-


12 प्रकार हैँ :-


आदित्य , धाता, मित, आर्यमा,

शक्रा, वरुण, अँश, भाग, विवास्वान, पूष, सविता, तवास्था, और विष्णु...!


8 प्रकार हैँ  :-

वासु:, धर, ध्रुव, सोम, अह, अनिल, अनल, प्रत्युष और प्रभाष।


11 प्रकार हैँ :-


रुद्र: ,हर,बहुरुप, त्रयँबक,

अपराजिता, बृषाकापि, शँभू, कपार्दी,

रेवात, मृगव्याध, शर्वा, और कपाली।


एवँ


दो प्रकार हैँ अश्विनी और कुमार।


कुल :- 12+8+11+2=33 कोटी 



*📜😇  दो पक्ष* -


कृष्ण पक्ष , 

शुक्ल पक्ष !


*📜😇  तीन ऋण* -


देव ऋण , 

पितृ ऋण , 

ऋषि ऋण !


*📜😇   चार युग* -


सतयुग , 

त्रेतायुग ,

द्वापरयुग , 

कलियुग !


*📜😇  चार धाम* -


द्वारिका , 

बद्रीनाथ ,

जगन्नाथ पुरी , 

रामेश्वरम धाम !


*📜😇   चारपीठ* -


शारदा पीठ ( द्वारिका )

ज्योतिष पीठ ( जोशीमठ बद्रिधाम ) 

गोवर्धन पीठ ( जगन्नाथपुरी ) , 

शृंगेरीपीठ !


*📜😇 चार वेद* -


ऋग्वेद , 

अथर्वेद , 

यजुर्वेद , 

सामवेद !


*📜😇  चार आश्रम* -


ब्रह्मचर्य , 

गृहस्थ , 

वानप्रस्थ , 

संन्यास !


*📜😇 चार अंतःकरण* -


मन , 

बुद्धि , 

चित्त , 

अहंकार !


*📜😇  पञ्च गव्य* -


गाय का घी , 

दूध , 

दही ,

गोमूत्र , 

गोबर !


*📜😇  पञ्च देव* -


गणेश , 

विष्णु , 

शिव , 

देवी ,

सूर्य !


*📜😇 पंच तत्त्व* -


पृथ्वी ,

जल , 

अग्नि , 

वायु , 

आकाश !


*📜😇  छह दर्शन* -


वैशेषिक , 

न्याय , 

सांख्य ,

योग , 

पूर्व मिसांसा , 

दक्षिण मिसांसा !


*📜😇  सप्त ऋषि* -


विश्वामित्र ,

जमदाग्नि ,

भरद्वाज , 

गौतम , 

अत्री , 

वशिष्ठ और कश्यप! 


*📜😇  सप्त पुरी* -


अयोध्या पुरी ,

मथुरा पुरी , 

माया पुरी ( हरिद्वार ) , 

काशी ,

कांची 

( शिन कांची - विष्णु कांची ) , 

अवंतिका और 

द्वारिका पुरी !


*📜😊  आठ योग* - 


यम , 

नियम , 

आसन ,

प्राणायाम , 

प्रत्याहार , 

धारणा , 

ध्यान एवं 

समािध !


*📜😇 आठ लक्ष्मी* -


आग्घ , 

विद्या , 

सौभाग्य ,

अमृत , 

काम , 

सत्य , 

भोग ,एवं 

योग लक्ष्मी !


*📜😇 नव दुर्गा* -


शैल पुत्री , 

ब्रह्मचारिणी ,

चंद्रघंटा , 

कुष्मांडा , 

स्कंदमाता , 

कात्यायिनी ,

कालरात्रि , 

महागौरी एवं 

सिद्धिदात्री !


*📜😇   दस दिशाएं* -


पूर्व , 

पश्चिम , 

उत्तर , 

दक्षिण ,

ईशान , 

नैऋत्य , 

वायव्य , 

अग्नि 

आकाश एवं 

पाताल !


*📜😇  मुख्य ११ अवतार* -


 मत्स्य , 

कच्छप , 

वराह ,

नरसिंह , 

वामन , 

परशुराम ,

श्री राम , 

कृष्ण , 

बलराम , 

बुद्ध , 

एवं कल्कि !


*📜😇 बारह मास* - 


चैत्र , 

वैशाख , 

ज्येष्ठ ,

अषाढ , 

श्रावण , 

भाद्रपद , 

अश्विन , 

कार्तिक ,

मार्गशीर्ष , 

पौष , 

माघ , 

फागुन !


*📜😇  बारह राशि* - 


मेष , 

वृषभ , 

मिथुन ,

कर्क , 

सिंह , 

कन्या , 

तुला , 

वृश्चिक , 

धनु , 

मकर , 

कुंभ , 

मीन!


*📜😇 बारह ज्योतिर्लिंग* - 


सोमनाथ ,

मल्लिकार्जुन ,

महाकाल , 

ओमकारेश्वर , 

बैजनाथ , 

रामेश्वरम ,

विश्वनाथ , 

त्र्यंबकेश्वर , 

केदारनाथ , 

घुष्नेश्वर ,

भीमाशंकर ,

नागेश्वर !


*📜😇 पंद्रह तिथियाँ* - 


प्रतिपदा ,

द्वितीय ,

तृतीय ,

चतुर्थी , 

पंचमी , 

षष्ठी , 

सप्तमी , 

अष्टमी , 

नवमी ,

दशमी , 

एकादशी , 

द्वादशी , 

त्रयोदशी , 

चतुर्दशी , 

पूर्णिमा , 

अमावास्या !


*📜😇 स्मृतियां* - 


मनु , 

विष्णु , 

अत्री , 

हारीत ,

याज्ञवल्क्य ,

उशना , 

अंगीरा , 

यम , 

आपस्तम्ब , google

सर्वत ,

कात्यायन , 

ब्रहस्पति , 

पराशर , 

व्यास , from 

शांख्य,

लिखित,

दक्ष,

शातातप 


     *कृपया इस मेसेज को पढ़ न सकें तो कोई बात  नहीँ लेकिनअधिक से अधिक अध्यापक वर्ग और बच्चों को पोस्ट करें |

आपका) :-गजानन गोपेवाड अध्यापक *

भारताची पहिली मंगळ मोहीम प्रक्षेपित

 


*🇮🇳🇮🇳५ नोव्हेंबर २०१३🇮🇳🇮🇳*

🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳

*भारताची पहिली मंगळ मोहीम प्रक्षेपित*

🛰️🛰️🛰️🛰️🛰️🛰️🛰️🛰️🛰️🛰️

मंगळयान ही भारताची पहिली मंगळ मोहीम असून हे यान आंध्रप्रदेश राज्यातील श्रीहरिकोटा येथून सतीश धवन अंतराळ केंद्रावरून मंगळाच्या दिशेने ५ नोव्हेंबर २०१३ रोजी प्रक्षेपित केले गेले. यासाठी पीएसएलव्ही सी-२५ हे प्रक्षेपण अस्त्र वापरण्यात आले. साधारणतः २५ दिवस हे यान पृथ्वीच्या कक्षेत स्थिरावले आणि ३० नोव्हेंबरला हे यान पृथ्वीच्या कक्षेतून बाहेर पडून मंगळाकडे झेपावले आणि २४ सप्टेंबर २०१४ रोजी हे यान मंगळाच्या कक्षेत स्थिरावले. 


मंगळाभोवतीच्या लंबवर्तुळाकार कक्षेत भ्रमण करताना हे यान मंगळाच्या जमिनीपासून साधारणतः ३७१ किमी अंतरावरून भ्रमण करू शकेल.


या वेळी उपलब्ध होणारी माहिती आपल्यापर्यंत पोहोचविण्यासाठी इसरो टेलिमेट्री, ट्रॅकिंग ॲन्ड कमांड नेटवर्क व संपर्कक्षेत्राच्या बाहेर असताना नासाच्या डीप स्पेस नेटवर्कची मदत घेण्यात येणार आहे. या स्पेस नेटवर्कच्या मदतीने आंतरग्रहीय मोहीम राबविणे हेसुद्धा मोठे आव्हानच ठरणार आहे.


या अभियानात १५ किलोचे पाच प्रयोगात्मक पेलोडस् पाठवण्यात आली. मंगळयानासाठी जो मिथेन सेन्सॉर पाठवण्यात येईल त्याचे वजन ३.५९ किलो असेल. हे सेंसर पूर्ण मंगळाला सहा मिनिटांच्या आत स्कॅन करण्यात सक्षम आहे.


थर्मल इंफ्रारेड स्पेक्ट्रोमीटर हे दुसरे उपकरण आहे. त्याचे वजन चार किलो आहे. मंगळाच्या पृष्ठभागाचे निरीक्षण करण्याचे काम ते करेल. मार्स कलर कॅमेरा हे आणखी एक उपकरण असून त्याचे वजन १.४ किलो आहे. लॅमेन अल्फा फोटोमीटरचे वजन १.५ किलो आहे. मंगळाच्या वातावरणातील आण्विक हायड्रोजनचा शोध घेण्याचे काम हे उपकरण करेल.


मंगळयान पीएसएलव्ही सी-२५ हे लाँचिंग व्हेईकलच्या सहाय्याने ५ नोव्हेंबर २०१३ रोजी प्रक्षेपीत केले गेले.

संकलन) :-गजानन गोपेवाड 

ऊमरखेड .जि. यवतमाळ 445206

Featured Post

व्यायाम व योगा अवश्य करावा*

*व्यायाम व योगा अवश्य करावा*  *व्यायाम व योगा करण्याचे दहा फायदे:-*  1) व्यायाम केल्याने सुदृढ दीर्घायुष्य लाभते: व्यायाम करणारी...